فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تحلیل یک ساختار رواییِ بدیل در سینمای ایران و با تمرکز بر آثار مجید مجیدی انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، بررسی این پرسش است که سینمای مجیدی چگونه با بازآفرینی فرهنگی الگوی جهان‌شمول «سفر قهرمان» به‌مثابه مدلی روایی که نخستین‌بار توسط «جوزف کمپبل» در مطالعات اسطوره‌شناختی تبیین شد، آن را در بستر فرهنگی بومی بازخوانی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مجیدی در این چارچوب، نقد اجتماعی را در نسبت مستقیم با مؤلفه‌های محوری گفتمان انقلاب اسلامی و اندیشه‌های مقام معظم رهبری، از جمله عدالت، کرامت انسانی و نقد اصلاح‌گر، بازنمایی می‌کند . نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قهرمان در سینمای مجیدی، برخلاف الگوی کلاسیک فردگرا و فتح‌محور، سوژه‌ای فرودست، اخلاق‌مدار و مسئول در قبال دیگری است. کنش قهرمان در این سینما نه در غلبه بیرونی، بلکه در تعالی درونی و بازسازی پیوندهای انسانی معنا می‌یابد . نشانه‌های قهرمانِ مجیدی در مسیر سفر، نه فتح و پیروزی قهرمانانه، بلکه دستیابی به آگاهی اخلاقی، حفظ کرامت انسانی و تقویت مناسبات اجتماعی است. این بازتعریف از مواجهه با چالش‌های اجتماعی، با تأکید بر نفی سیاه‌نمایی و برجسته‌سازی امید، به تولید الگویی بدیل از قهرمان در سینمای ایران منجر می‌شود. بر این اساس، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این الگوی روایی می‌تواند به‌عنوان مبنایی الهام‌بخش در سیاست‌گذاری فرهنگی و تقویت سینمای ملی، همراه با حضوری هویت‌مند در عرصه بین‌المللی، مورد توجه قرار گیرد .