فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه بررسی می‌کند که انقلاب اسلامی ایران چگونه و از چه سازوکارهایی بر گفتمان دینی–سیاسی علویان ترکیه اثر گذاشته است و چرا این تأثیر برخلاف برخی کنشگران اسلامی منطقه به شکل‌گیری یک اسلام‌گرایی علوی مشابه مدل ایرانی منجر نشده است. اهمیت موضوع از آنجا است که غالب ادبیات خاورمیانه، اثر انقلاب را به‌صورت کلی یا بر جنبش‌های سازمان‌یافته شیعی/سنی تحلیل کرده و کنشگران حاشیه‌ای‌تر، مانند علویان ترکیه، را عمدتاً در قالب سکولاریسم، چپ‌گرایی یا سیاست هویت بررسی کرده است. تمایز اصلی این پژوهش با مطالعات پیشین در بهره‌گیری از تحلیل گفتمان تاریخی و رویکرد تطبیقی برای فهم پویایی‌های بومی‌شدن گفتمان انقلاب اسلامی در بافت اجتماعی و سیاسی ترکیه است. مقاله نشان می‌دهد که بی‌توجهی به تفاوت‌های الهیاتی علوی‌گری با تشیع دوازده‌امامی، تجربه تاریخی علویان از دولت دینی و ویژگی‌های سکولاریسم اقتدارگرای ترکیه، سبب شده است پژوهش‌های پیشین نتوانند الگوی واقعی تأثیرگذاری انقلاب ایران را در این جامعه توضیح دهند. یافته اصلی پژوهش آن است که انقلاب اسلامی ایران برای علویان ترکیه نه یک الگوی سیاسی قابل تقلید، بلکه منبعی الهام‌بخش در سطح گفتمانی و نمادین بوده است. این انقلاب امکان بازتعریف مفاهیمی چون عدالت، مظلومیت، مقاومت و نسبت دین و قدرت را فراهم کرد و به شکل‌گیری نوعی اسلام‌گرایی فرهنگی و انتقادی در میان علویان انجامید؛ جریانی که در چارچوب مطالعات خاورمیانه، نشان‌دهنده نقش انقلاب ایران به‌عنوان محرک فکری در بازآرایی هویت‌ها و گفتمان‌های دینی منطقه است.