فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واقعه کربلا در سال ۶۱ هجری قمری، نماد مقاومت در برابر ظلم و فساد سیاسی محسوب می‌شود و آموزه‌های نهج‌البلاغه نقش مهمی در شکل‌گیری بنیان فکری این قیام داشته است. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی زمینه‌های تاریخی و سیاسی واقعه کربلا در نهج‌البلاغه و بررسی تأثیر آن بر گفتمان انقلاب اسلامی ایران انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق این است که چگونه آموزه‌های نهج‌البلاغه و اصول فکری واقعه کربلا در گفتمان انقلاب اسلامی تداوم یافته و بازتولید شده‌اند؟ فرضیهتحقیق بر این مبناست که واقعه کربلا و آموزه‌های علوی با محوریت عدالت‌خواهی در نهج البلاغه، نه تنها پاسخ هنجاری به فساد حکومت اموی بوده، بلکهابعاد مقاومت مشروع و استقلال سیاسی را در چارچوب فکری گفتمان انقلاب اسلامی شکل داده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که زمینه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی حکومت اموی، همراه با تحریف دین و تمرکز قدرت، شرایط قیام را فراهم کرد و آموزه‌های نهج‌البلاغه، به‌ویژه عدالت، مسئولیت اجتماعی و مقابله با فساد، هسته فکری قیام را شکل داد و مقاومت امام حسین (ع) علیه بیعت با حکومت نامشروع، نمود عملی آن بود. این آموزه‌ها نظیر عدالت‌خواهی، استقلال سیاسی و مقاومت مشروع در گفتمان انقلاب اسلامی بازتولید شده و به چارچوب نظری و عملی هدایت مبارزه سیاسی و اجتماعی در ایران معاصر تبدیل شده است. روش تحقیق کیفی و با رویکرد تحلیلی ـ اسنادی است و منابع تاریخی کلاسیک، نهج‌البلاغه و پژوهش‌های معاصر در زمینه انقلاب اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.