فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به افزایش میزان آلودگی فلزات‌ سنگین و تأثیر آن‌ها بر محیط ‌زیست، هدف مطالعه حاضر ارزیابی تجمع ‌زیستی فلزات سنگین جیوه، روی و نیکل در بافت‌های نرم (عضله و هپاتوپانکراس) خرچنگ شناگر آبی ( Portunus segnis ) در سواحل مکران (بریس، پزم و تیس) بود. هجده نمونه خرچنگ و 9 نمونه رسوب سطحی در زمستان  1399 جمع­آوری و غلظت فلزات جیوه، روی و نیکل در بافت‌های هپاتوپانکراس و عضله خرچنگ و رسوبات مناطق نمونه‌برداری توسط دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شد. در هر سه ایستگاه، غلظت فلز روی در هپاتوپانکراس بیش از عضله بود و اختلاف آماری معنی‌داری بین تمام ایستگاه‌ها وجود داشت (05/0 p < ). میانگین کلی تجمع فلزات جیوه، روی و نیکل بر حسب میلی‌گرم/کیلوگرم در هپاتوپانکراس به ترتیب، 7/0 ± 85/0، 41/101 ± 81/240 و 58/33 ± 24/69؛ در عضله 04/0 ± 37/0، 02/14 ‌± 45‌/78 و 12/9 ± 01/33 و در رسوب 6/0 ± 96/0، 45/14 ± 4/26 و 21/6 ± 49/21 بود. الگوی تجمع فلزات سنگین در بافت و رسوب به صورت جیوه< نیکل< روی به دست آمد. مقایسه غلظت فلزات در عضله خرچنگ شناگر آبی منطقه مورد مطالعه با استانداردهای بین‌المللی UK MAFF)، FDA، NHMRC،WHO  و (FAO نشان داد که غلظت جیوه، پایین‌تر از استاندارد NHMRC و نزدیک به سایر استانداردها، غلظت روی در مقایسه با فقط بعضی از استانداردها بالاتر از حد مجاز بوده ‌و غلظت نیکل نیز کمتر از حد مجاز اعلام شده توسط FDA بود. بنابراین، مصرف گوشت خرچنگ مورد مطالعه از نظر جیوه و به ویژه، روی ممکن است برای سلامتی مضر باشد. مقایسه میانگین غلظت فلزات سنگین در رسوبات نمونه‌برداری شده از ایستگاه‌ها با استانداردهای کیفیت رسوب، نشان از پایین بودن غلظت روی و نیکل و جیوه داشت.