اثر تمرین تناوبی شدید و رژیم غذایی پرپروتئین بر سطوح پلاسمایی آپولیپوپروتئین A1 و B و پروفایل لیپیدی در موش‌های صحرایی نر چاق

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
https://doi.org/10.60833/ascij.2025.1191534
چکیده

چاقی با اختلالات لیپیدی و افزایش قابل توجه بیماری­های قلبی- عروقی همراه است. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر 10 هفته تمرین تناوبی شدید (HIIT) و رژیم غذایی پرپروتئین (HPD) بر سطوح پلاسمایی آپولیپوپروتئین A1 و B و پروفایل لیپیدی در موش­های صحرایی نر چاق بود. 40 سر موش صحرایی نر ویستار چاق در پنج گروه هشت­تایی: HIIT، HPD، HPD+HIIT، کنترل چاق A (OC-A) و کنترل چاق B (OC-B) و هشت سر موش به‌عنوان گروه کنترل نرمال (NC) مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه­های تمرین، پنج روز در هفته به مدت 10 هفته با شدت حدود 90 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی روی نوارگردان دویدند. پس از پایان مداخله، نمونه‌گیری خون انجام و سطوح آپولیپوپروتئین­های ApoA1، ApoB و پروفایل لیپیدی در پلاسمای حاصل اندازه‌گیری شد. داده­ها با استفاده از آزمون آنالیز واریانس یک­طرفه و آزمون تعقیبی توکی آنالیز شدند. سطح پلاسمایی HDL-C به‌طور معنی­داری در گروه NC بالاتر از گروه OC-A بود (05/0 ˂ p )، اما بین سایر گروه­ها تفاوت معنی­داری مشاهده نشد (05/0 ˃ p ). نسبت­های TC/HDL-C و LDL-C/HDL-C در گروه­های NC و HIIT+HPD در مقایسه با گروه OC-A به­طور معنی­داری پایین­تر بود (05/0 ˂ p )، در حالی­که بین سایر گروه­ها تفاوت معنی­داری مشاهده نشد (05/0 ˃ p ). همچنین تری‌گلیسرید-گلوکز (TyG) نیز به­طور معنی­داری در گروه­های NC، OC-B، HIIT، HPD و HIIT+HPD پایین­تر از گروه OC-A بود (05/0 p < ). در سطوح پلاسمایی ApoA1، ApoB، ApoB/ApoA1، تری گلیسرید، کلسترول تام، لیپوپروتئین با چگالی پایین و لیپوپروتئین با چگالی بسیار پایین بین گروه‌ها تفاوت معنی­داری مشاهده نشد (05/0 ˃ p ). به­نظر می‌رسد انجام HIIT همراه با HPD به­واسطه بهبود پروفایل لیپیدی می­توانند از عوارض متابولیک احتمالی ناشی از چاقی و رژیم­های غذایی پرچرب جلوگیری کنند.