فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اشغال ایران طی جنگ جهانی اول توسط بیگانگان به‌ویژه بریتانیا در جنوب، عرصه مهم بروز «مقاومت» در برابر بیگانگان است. مردم نواحی بوشهر، تنگستان، دشتی و دشتستان در کانون اصلی این پایداری‌ها بودند. به‌رغم دفاع همه‌جانبه مردم این نواحی در برابر انگلیسی‌ها و مزدوران آ‌نها این پایداری در پایان، ناکام ماند. یکی از مسائل مهم در این زمینه، پراکندگی نیروهای محلی و عدم اتحاد آنها به‌ویژه رؤسای محلی در برابر بیگانگان است. سؤال اساسی این پژوهش، آن است که ماهیت و مواضع نیروهای محلی مناطق مزبور، در این مقطع تاریخی چه بوده است و چه تأثیری بر پایداری آنان در برابر انگلیس داشته است؟ به نظر می‌رسد که گرایش‌ها و منافع سیاسی و اقتصادی مختلف رؤسای محلی در این نواحی، ضعف دولت مرکزی و توطئه‌های انگلیس سبب شد تا بهره‌برداری کامل و مناسبی از نیروها و امکانات بالقوه در برابر بیگانگان صورت نگیرد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره‌برداری از منابع کتابخانه‌ای و به‌ویژه اسناد، به بررسی موضوع است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که تضاد منافع سیاسی و اقتصادی رؤسای محلی در جنوب و اختلافات اساسی میان نواحی شمالی و جنوبی بوشهر به همراه توطئه‌های انگلیس از عوامل اساسی شکست این پایداری‌ها و آرایش ناهمگون در برابر انگلیسی‌ها شد.