سیاست های کلان مقابله با فساد اقتصادی در حکمرانی دینی: بازخوانی تحلیلی فرمان هشت‌ماده‌ای مقام معظم رهبری(۱۳۸۰)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران.

2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
چکیده

فرمان هشت‌ماده‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی(10/2/1380)، جامع‌ترین سند بالادستی بومی و مبتنی بر حکمرانی دینی، برای مبارزه ساختاری و ریشه‌ای با مفاسد اقتصادی است. پژوهش حاضر نظر به خلاء پژوهشی موجود، با اتخاذ شیوه توصیفی-تحلیلی و رویکرد راهبردی، متن فرمان مزبور را مورد بازخوانی تحلیلی قرار داده و هشت ماده آن را به مثابه هشت رکن اصلی یک مدل کلان ضدفساد بازخوانی نموده است: مقاومت در برابر فشار ذی‌نفعان، ایجاد امنیت اقتصادی برای فعالیت سالم، پاکدستی مجریان مبارزه، عدالت قاطع، هماهنگی نهادهای نظارتی، پوشش اطلاعاتی گلوگاه‌های کلان، حذف هرگونه تبعیض حتی در بالاترین سطوح و اولویت کارهای ملموس بر شعار و تبلیغات. یافته‌ها نشان می‌دهد که این فرمان، الگویی منسجم و پیشرو ارائه می‌دهد که هم ریشه در مبانی قرآنی و روایی دارد و هم با منطق علمی مبارزه ریشه‌ای با فساد کاملاً هم‌سو است. نگارنده معتقد است که این فرمان، بدون نیاز به الگوبرداری مستقیم از مدل‌های لیبرال یا سوسیالیستی، چارچوبی کاملاً بومی و کارآمد ارائه می‌دهد که در صورت اجرا، کشور را در زمره موفق‌ترین نظام‌های ضدفساد جهان قرار خواهد داد. نگارنده تأکید دارد که اجرای فراقوه‌ای فرمان هشت‌ماده‌ای، نه تنها تکلیف شرعی، بلکه مؤثرترین مسیر کاهش فاصله کشور با الگوی تراز دینی، بازسازی اعتماد عمومی و تحقق عدالت اقتصادی در شرایط کنونی است.