فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اختلالات خواب یکی از مشکلات رایج در میان دانشجویان به‌ویژه دانشجویان نظامی است که تحت فشارهای جسمی و روانی بیشتری قرار دارند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مصرف همزمان منیزیم و ویتامین D به مدت چهار هفته بر کیفیت خواب و ریتم شبانه‌روزی در دانشجویان دانشگاه افسری امام علی (ع) انجام گرفت. پژوهش حاضر به‌صورت نیمه‌تجربی، دوسوکور، با طراحی پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. تعداد ۳۰ دانشجو به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (مکمل منیزیم و ویتامین D و کنترل (دارونما) تقسیم شدند. ارزیابی کیفیت خواب با استفاده از پرسشنامه پیتزبورگ (PSQI) و اندازه‌گیری سطوح بیوشیمیایی ملاتونین، 25-هیدروکسی ویتامین D و منیزیم سرم انجام گرفت. از آزمون t زوجی، تحلیل کوواریانس و تحلیل کوواریانس چندمتغیره در سطح معناداری 05/0 برای آزمون فرضیه‌ها استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که در گروه دریافت‌کننده مکمل، سطوح سرمی ملاتونین، منیزیم و ۲۵-هیدروکسی ویتامین D به‌طور معناداری افزایش یافت و نمره کل کیفیت خواب بهبود پیدا کرد. با این حال، تحلیل چندمتغیره بین‌گروهی، تفاوت معناداری در همه مؤلفه‌های خواب را تأیید نکرد. این نتایج نشان می‌دهد که مصرف همزمان منیزیم و ویتامین D می‌تواند در بهبود نسبی برخی جنبه‌های خواب و تنظیم ریتم شبانه‌روزی مؤثر باشد. استفاده از این مکمل‌ها به‌عنوان رویکردی ساده و قابل اجرا برای بهبود وضعیت خواب در دانشجویان نظامی توصیه می‌شود.