مطالعه نظم حقوقی حاکم بر سمنها در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا حقوق عمومی، گروه حقوق، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
doi
https://doi.org/10.30495/DPI.1404.1202984چکیده
سازمانهای مردمنهاد بهعنوان نهادهایی با پیشینه عمیق در فرهنگ ایرانی-اسلامی و همچنین دارا بودن استعدادهای منحصر به فرد در چهره مدرن خود، جایگاهی حیاتی در حل چالشهای اجتماعی یافتهاند. این پژوهش با مطالعه نظم حقوقی حاکم بر سمنها در شش بخشِ تبیین مفهومی، جایگاه در اسناد بالادستی، بررسی نهاد اداری عهدهدار امور آنها و الزامات حقوقی حاکم بر تأسیس، فعالیت و انحلال، به تحلیل چارچوب حقوقی این نهادها میپردازد. مطالعه سیر تقنینی این نهاد نشان میدهد تلاشهای قانونگذاری از دهه ۷۰ تاکنون نتوانسته به تصویب قانونی جامع بینجامد و تنها آییننامه مصوب سال 1395 بهعنوان مهمترین سند حقوقی حاکم بر ابعاد آنها باقی مانده است. این ناپایداری تقنینی نشانگر چالش بنیادین در تعریف نقش سمنها میان اقتدار دولتی و آزادی مدنی است. پژوهشهای انجام شده در این خصوص اغلب یا به جهت تغییر مقررات جنبه کاربردی خود را از دست دادهاند و یا نگاهی تکبُعدی به ابعاد حقوقی سمنها داشتهاند. بنابراین، این پژوهش با روشی تحلیلی-توصیفی و بررسی منابع کتابخانهای، درپی بازخوانی چارچوب حقوقی موجود میباشد.
