فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علائم تجاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای حقوق مالکیت فکری، نقش اساسی در تمایز کالا و خدمات، حمایت از مصرف‌کننده و تضمین رقابت سالم ایفا می‌کنند.  حمایت حقوقی از علائم تجاری همواره محدود به علائم ثبت‌شده نبوده و در بسیاری از نظام‌های حقوقی، علائم تجاری ثبت‌نشده نیز در شرایط خاص مورد حمایت قرار می‌گیرند. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل حمایت از علائم تجاری ثبت‌نشده در حقوق ایران و آمریکا و با تأکید بر مبانی قانونی و رویه قضایی، به روش توصیفی–تحلیلی و تطبیقی انجام شده است.در این پژوهش، ابتدا مفهوم علائم تجاری ثبت‌نشده و مبانی نظری حمایت از آن‌ها، از جمله جلوگیری از فریب مصرف‌کننده، حمایت از رقابت منصفانه و حمایت از شهرت تجاری، تبیین شده است. سپس نظام حقوقی آمریکا با تمرکز بر اصول حقوق عرفی، اصل استفاده مقدم، دکترین کسب شهرت و نقش فعال رویه قضایی مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه، وضعیت حقوق ایران در حمایت از علائم تجاری ثبت‌نشده و نقش قواعد عمومی مسئولیت مدنی، منع فریب مصرف‌کننده و رویه قضایی در این زمینه تحلیل شده است.یافته‌ها نشان می‌دهد که حقوق آمریکا با شناسایی استعمال واقعی و شهرت تجاری به‌عنوان مبنای ایجاد حق، نظامی نسبتاً منسجم و کارآمد برای حمایت از علائم تجاری ثبت‌نشده ایجاد کرده است، و حقوق ایران رویکردی غالباً ثبت‌محور دارد و حمایت از علائم ثبت‌نشده در آن پراکنده و غیرمستقیم است. نتیجه‌ آنکه که بهره‌گیری آگاهانه از تجربه حقوق آمریکا، همراه با توجه به ساختار حقوقی ایران، می‌تواند به ارتقای حمایت از حقوق مکتسبه فعالان اقتصادی و تقویت رقابت سالم در بازار منجر شود.