تشکیلات نهضت مقاومت ملی پس از کودتای 28 مرداد؛ اهداف، فعالیت‌ها و پیامدها

نویسندگان

1 استادیار تاریخ انقلاب اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

doi
10.22034/irs.2024.482766.1226
چکیده

نهضت مقاومت ملی تحت ­تأثیر کودتای 28 مرداد توسط نیروهایی پایه‌ریزی شد که به اصالت جنبش ضد استعماری ملت ایران وفادار مانده بودند. نهضت مقاومت بی ­شک فصل جدیدی را در تاریخ مبارزات مردم ایران گشود و سهم بسزایی در تحولات سیاسی کشور طی سال­های بعد، خصوصاً سال‌های 1342-1339 ایفا کرد، به‌نحوی‌که شناخت رویدادهای این ایام بدون توجه به نقش و کارکرد مؤثر آن امکان‌پذیر نیست. بر این اساس مقالۀ حاضر درصدد است تا اهمیت این موضوع را با طرح این سؤال که «هدف از تأسیس نهضت مقاومت ملی چه بود و این سازمان چه تأثیراتی بر فضای سیاسی ـ اجتماعی ایران پس از کودتای 28 مرداد برجای نهاد؟» در چارچوبی توصیفی با استفاده از منابع کتابخانه ­ای و اسنادی معتبر مورد ارزیابی قرار بدهد. در این میان یافته­ های پژوهش بر این مبنا استوار است؛ نهضت مقاومت با هدف دفاع از دستاوردهای نهضت ملی و زنده نگه­­داشتن تفکر ملی در برابر دولت کودتا تشکیل گردید. این نهضت ضمن آگاهی­ دادن به مردم، با تمام ضعف ­ها و مشکلات درون‌سازمانی و تشکیلاتی که داشت، توانست فقدان آزادی و عدم ­مشروعیت حکومت پهلوی دوم را آشکار کند و در تحولات سیاسی-اجتماعی این دوره تأثیر بگذارد.