ارزیابی اثرات شکل فیزیکی خوراک و میزان تراکم پرنده در واحد سطح بر عملکرد، شاخص های خونی و مورفولوژی روده جوجه¬های گوشتی آرین

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1216189
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر متقابل شکل فیزیکی خوراک (پلت و آردی) و تراکم پرنده در واحد سطح بر شاخص‌های عملکردی، اجزای لاشه، متابولیت‌های خونی، فعالیت آنزیم‌های کبدی و خصوصیات مورفولوژیک روده در جوجه‌های گوشتی آرین انجام شد. نتایج نشان داد که استفاده از خوراک پلت به‌طور معنی‌داری سبب بهبود ضریب تبدیل غذایی شد. بررسی اجزای لاشه نشان داد که درصد سینه در تیمارهای دریافت‌کننده پلت به‌طور معنی‌داری بالاتر بود (05/0 > p ). وزن نسبی بورس فابریسیوس در تراکم بالاتر افزایش یافت که احتمالاً با تقویت سیستم ایمنی مرتبط است. از نظر شاخص‌های خونی، سطح گلوکز سرم در تیمار آردی بالاتر از پلت بود (05/0 > p )، در حالی که لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) به‌شدت تحت تأثیر تراکم قرار گرفت (05/0 > p ). فعالیت آنزیم گلوتامیک پیروویک ترانس آمیناز (GPT) با افزایش تراکم افزایش یافت (05/0 > p )، اما آنزیم گلوتامیک اگزالواستیک ترانس‌آمیناز (GOT) تفاوت معنی‌داری نداشت. ارزیابی مورفولوژی روده نشان داد که خوراک پلت موجب افزایش طول پرز و نسبت طول پرز به عمق کریپت (05/0 > p ) گردید، در حالی که تراکم بالا اثر منفی بر برخی شاخص‌های بافتی داشت. استفاده از خوراک پلت، در مقایسه با خوراک آردی، به‌طور مستمر باعث بهبود ضریب تبدیل غذایی، افزایش وزن‌گیری و بهبود ویژگی‌های بافتی روده از جمله افزایش طول پرز و نسبت طول پرز به عمق کریپت شد که این موضوع بیانگر افزایش کارایی جذب مواد مغذی در پرندگان دریافت‌کننده خوراک پلت است. تراکم متوسط (۱۵ قطعه در مترمربع) عملکرد بهتری از نظر رشد و وزن‌گیری نشان داد درحالی­که تراکم بالاتر (۱۸ قطعه) اگرچه در برخی موارد مانند درصد سینه و وزن بورس اثر مثبت داشت، اما با افزایش آنزیم GPT همراه شد که نشان‌دهنده بروز استرس متابولیکی در شرایط ازدحام بالاتر است. در مجموع، نتایج نشان داد که ترکیب خوراک پلت می­تواند تا حدودی اثرات منفی تراکم را بهبود بخشد.