بررسی روند پیوستن نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی به انقلاب اسلامی؛ با تکیه‌بر اسناد و روزنامه‌ها

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تاریخ، مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، کارشناس بنیاد ایران‌شناسی.

doi
10.22034/irs.2024.457079.1208
چکیده

با قدرت‌گیری رضاشاه، توجه حکومت به نیروهای نظامی کشور افزایش پیدا کرد و ساختار نظامی ارتش ایران بنیان گذاشته شد. تشکیل نیروی هوایی در دوره رضاشاه و تقویت همه‌جانبه آن در دوره محمدرضا شاه از مهم‌ترین تحولات نظامی ایجادشده در ساختار ارتش ایران در دوره پهلوی بود. هرچند که با وجود تمامی توجهات معطوف‌شده به نیروی هوایی و بودجه و امکانات بالایی که در اختیار این نیروی نظامی قرار داشت، به دلایل گوناگون شکاف و انشقاق درونی در این سازمان به‌صورت روزافزون گسترش پیدا کرد و در آستانه انقلاب اسلامی به اوج خود رسید. در این مقاله تلاش شده است تا با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه‌بر روزنامه‌ها، اسناد و منابع موجود، وضعیت نیروی هوایی ارتش ایران در عصر پهلوی و نقش آن در پیروزی انقلاب اسلامی موردبررسی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش حاضر حاکی از آن است که رسته‌های مختلف نیروی هوایی، به‌ویژه همافران، با آگاهی از تبعیضات درون‌سازمانی و ساختار معیوب ارتش ایران به‌تدریج از بدنه اصلی ارتش فاصله گرفتند و در جریان پیروزی انقلاب اسلامی در کنار مردم به مبارزه با نظام شاهنشاهی پرداختند که این همراهی از دلایل تسریع در روند پیروزی انقلاب بود.