فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آسیب بافتی یکی از پیامدهای بالقوه ناشی از مصرف نادرست داروهاست که با روش هیستوپاتولوژی قابل بررسی است. هدف این مطالعه، ارزیابی اثرات هیستوپاتولوژیک ترکیب‌های دارویی زایلازین-کتامین در مقایسه با آسپرومازین-کتامین بر بافت کلیه‌ کبوترها بود. تعداد ۱۸ کبوتر نر به ‌طور تصادفی در سه گروه شش‌تایی تقسیم شدند. گروه کنترل تنها کتامین با دوز ۳۰ میلی­گرم/کیلوگرم دریافت کرد. گروه دوم آسپرومازین با دوز 1 میلی­گرم/کیلوگرم و پس از ۱۰ دقیقه کتامین با دوز مشابه دریافت نمود. گروه سوم نیز ابتدا زایلازین با دوز 6 میلی­گرم/کیلوگرم و سپس کتامین با دوز 30 میلی­گرم/کیلوگرم دریافت کرد. ارزیابی بافت کلیه‌ها پس از ۲۴ ساعت انجام شد. در گروه کنترل، کلیه‌ها فاقد هرگونه آسیب بافتی بودند. در گروه آسپرومازین-کتامین، آسیب شدید توبولی، نفوذ سلول‌های التهابی تک‌هسته‌ای، و نکروز سلولی مشاهده گردید. در گروه زایلازین-کتامین، آسیب بافتی محدودتری شامل دژنراسیون خفیف سلول‌های توبولی، ادم و نفوذ خفیف سلولی مشاهده شد و درگیری مدولای کلیه وجود نداشت. در گروه دریافت ‌کننده ترکیب کتامین–زایلازین، کاهش معنی‌داری در حجم گلبول‌های فشرده (PCV)، غلظت هموگلوبین (Hb) و شمارش گلبول‌های قرمز (RBC) پس از تزریق مشاهده شد (05/0 p <)، درحالی­که در گروه‌های کتامین و کتامین–آسپرومازین این تغییرات از نظر آماری معنی‌دار نبودند (05/0 < p ). نتایج نشان داد که ترکیب زایلازین-کتامین، در مقایسه با آسپرومازین-کتامین، بیهوشی ایمن‌تری در کبوترها ایجاد می‌کند و آسیب کلیوی کمتری به دنبال دارد. بنابراین، ترکیب زایلازین-کتامین گزینه‌ای مناسب‌تر برای بیهوشی در شرایط محدودیت مایعات محسوب می‌شود و پایش دقیق فیزیولوژیک و مدیریت دارویی برای ارتقاء ایمنی بالینی در پرندگان ضروری است.