مقایسه وضعیت آنتی اکسیدان تام و مالون دی آلدئید پس از یک جلسه فعالیت ورزشی حاد در ورزشکاران سرعتی و ورزشکاران قدرتی در مردان جوان

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه سراوان، سراوان، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1220777
چکیده

فعالیت‌های ورزشی شدید می‌توانند تولید گونه‌های فعال اکسیژن را افزایش داده و منجر به استرس اکسیداتیو شوند، که این امر ممکن است به آسیب سلولی و کاهش عملکرد ورزشی منجر شود. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه تغییرات ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام (TAC) و سطح مالون دی‌آلدئید (MDA) به‌عنوان شاخص‌های استرس اکسیداتیو، پس از یک جلسه فعالیت هوازی حاد در ورزشکاران قدرتی و سرعتی مرد جوان انجام شد. این پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون روی 24 ورزشکار مرد 18-25 ساله (12 ورزشکار قدرتی و 12 ورزشکار سرعتی) متعاقب یک جلسه فعالیت هوازی استاندارد (تست بروس) بررسی شد. نمونه‌گیری خون قبل و بعد از فعالیت ورزشی، برای اندازه‌گیری TAC و MDA انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تی وابسته برای مقایسه درون‌گروهی و آزمون تی مستقل برای مقایسه بین‌گروهی، با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. سطح MDA در گروه ورزشکاران سرعتی پس از فعالیت هوازی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت (046/0 = p )، در حالی که این افزایش در گروه ورزشکاران قدرتی غیرمعنی‌دار بود (098/0 = p ). ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام (TAC) در هر دو گروه به‌طور معنی‌داری پس از فعالیت ورزشی افزایش یافت (برای گروه سرعتی 038/0 = p و برای گروه قدرتی 025/0= p ). با این حال، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه در تغییرات TAC مشاهده نشد (05/0 p < ). نتایج نشان داد که ورزشکاران سرعتی در پاسخ به فعالیت هوازی حاد، استرس اکسیداتیو بیشتری را تجربه می‌کنند، در حالی که ورزشکاران قدرتی به دلیل سازگاری‌های ناشی از تمرینات مقاومتی، آسیب اکسیداتیو کمتری را متحمل می‌شوند. افزایش TAC در هر دو گروه نشان‌دهنده فعال شدن سیستم‌های دفاعی آنتی‌اکسیدانی بدن در واکنش به استرس متابولیکی ناشی از فعالیت ورزشی است. این یافته‌ها بر اهمیت طراحی برنامه‌های تمرینی و تغذیه‌ای متناسب با نوع ورزش و ویژگی‌های فردی ورزشکاران برای کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود عملکرد تأکید دارد.