اثرات تغذیه¬ی انگور کولی (Sambucus nigra) بر عملکرد تولیدی، خصوصیات لاشه، سیستم ایمنی، فراسنجه های بیوشیمیایی و وضعیت آنتی اکسیدانی خون در جوجه های گوشتی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه علوم دامی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 گروه علوم دامی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 گروه علوم دامی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1217719
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات سطوح مختلف گیاه انگور کولی ( Sambucus nigra ) بر شاخص‌های عملکردی، صفات لاشه، فراسنجه های بیوشیمیایی خون، پاسخ‌های ایمنی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی جوجه‌های گوشتی سویه راس 308 انجام شد. پس از آنالیز ترکیبات تشکیل‌دهنده تست اینگردینت مورد مطالعه، آزمایش بیلوژیکی به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار شامل جیره پایه (شاهد) و جیره‌های حاوی 1، 2 و 3 درصد پودر گیاه انگور کولی اجرا گردید. هر تیمار دارای چهار تکرار و هر تکرار شامل 10 قطعه جوجه بود که در مجموع 160 قطعه جوجه در آزمایش مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزودن انگور کولی در هیچ یک از مراحل پرورش (آغازین، رشد و پایانی) تأثیر معنی‌داری بر مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و بازده خوراک (FCR) نداشت. همچنین، در پایان دوره پرورش (روز 42)، صفات کمی لاشه شامل وزن زنده، وزن لاشه پرکنده، وزن لاشه شکم خالی، وزن سینه و ران و وزن اندام‌های داخلی بین تیمارها تفاوت آماری معنی‌داری نشان نداد ( p > 0.05). سطوح کلسترول تام و LDL سرم با افزایش سطح گیاه کاهش یافتند، در حالی که سطوح HDL و شاخص آترژنیک به‌طور معنی‌داری افزایش یافتند (05/0 p <). همچنین، فعالیت آنزیم‌های کبدی ALT و AST در تیمارهای حاوی انگور کولی کاهش معنی‌داری داشت (05/0 p < )، که نشان‌دهنده اثرات محافظتی این گیاه بر سلامت کبدی بود. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که افزودن پودر انگور کولی در سطوح 1 تا 3 درصد، اگرچه بر شاخص‌های عملکردی و ترکیب لاشه تأثیر معنی‌دار و منفی نداشت، اما تأثیرات مطلوب و معنی‌داری بر بهبود سلامت متابولیک، لیپیدی، کبدی و سیستم ایمنی جوجه‌های گوشتی داشت. بنابراین، انگور کولی می‌تواند به‌عنوان یک افزودنی فیتوژنیک سلامت‌محور در تغذیه جوجه‌های گوشتی مورد توجه قرار گیرد.