نقش پلی مورفیسم های ژنی در ناباروری ایدیوپاتیک مردان ایرانی

نویسندگان

1 گروه شیمی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

2 گروه زیست شناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1226352
چکیده

ناباروری به معنی ناتوانی در باروری بعد از یکسال آمیزش محافظت­نشده است که حدود 15 درصد زوج­ها را شامل می­شود. حدود نیمی از این موارد به­دلیل یک عامل مردانه است. دلایل اصلی ناباروری مردان در 37 تا 58 درصد موارد ناشناخته باقی­مانده که به آن ناباروری ایدیوپاتیک اطلاق می­شود. اغلب موارد ناشناخته ناباروری به­دلیل نقایص ژنتیکی می­باشد. پلی‌مورفیسم ژنتیکی به تفاوت‌های پایدار و طبیعی در توالی DNA میان افراد یک جمعیت اطلاق می‌شود که حداقل در ۱ درصد افراد دیده می‌شود. این تفاوت‌ها در ساختار ژن‌ها یا نواحی تنظیمی DNA ایجاد شده و تأثیرات متنوعی بر عملکرد ژن‌ها، ویژگی‌های فیزیکی و سلامت انسان دارند. هدف از این مقاله­، مروری بر نقش انواع پلی‌مورفیسم ژنی در ناباروری مردان ایرانی می­باشد. جستجو با کلمات کلیدی پلی­مورفیسم، مردان نابارور، آزوسپرمی، الیگوسپرمی، به فارسی و انگلیسی با استفاده از پایگاه­ مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، Scopus و Pubmed انجام شد و 93 مقاله در بازه زمانی 2006 تا 2025 انتخاب و یررسی گردید. شناسایی پلی­مورفیسم­ها می‌تواند به اتخاذ تدابیر مناسب درمانی و تشخیصی و نیز هدایت روش­های درمانی به سمت درمان­های هوشمند کمک نماید. نتایج مطالعات نشان داده برخی پلی­مورفیسم­های تک­نوکلئوتیدی (SNPها) را می‌توان به عنوان یک عامل خطر برای ناباروری مردان در نظر گرفت. در این مقاله پلی­مورفیسم­هایی که در جمعیت مردان ایرانی نابارور مطالعه شده­اند معرفی می­شوند. برخی از این پلی­مورفیسم­ها با ناباروری مردان ایرانی ارتباط نشان داده و برخی دیگر نشان نداده­اند. جهت دستیابی به یک نتیجه­گیری قطعی و تایید ارتباط این پلی‌مورفیسم‌ها با ناباروری مردان، بررسی­های مربوط به تعامل ژن-ژن و ژن-محیط با توجه به اندازه نمونه بزرگتر و در جمعیت­های نژادی متفاوت می‌تواند حائز اهمیت باشد.