ارزیابی تهدیدات و آسیب پذیری شهر جدید اندیشه با رویکرد پدافند غیرعامل

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه معماری، مربی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه

2 دانشجوی دکتری جغرافیاوبرنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز

doi
10.22131/sepehr.2023.563627.2917
چکیده

امروزه با کشیده شدن جنگ‌‌ها به داخل شهرها، نیل به ایجاد امنیت پایدار در شهرها از طریق ارزیابی تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها با رویکرد پدافند غیرعامل ضرورت دارد. پدافند غیرعامل به‌عنوان یکی از مؤثرترین روش‌‌های دفاع در مقابل تهدیدات شناخته شده است. تحقیق حاضر در زمره تحقیقات کاربردی و روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی بوده و درصدد استخراج تهدیدات انسان ساخت و ارزیابی آسیب‌های موجود در شهر جدید اندیشه است. در این مسیر از روش‌‌های اسنادی و پرسش‌نامه به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل آسیب‌پذیری از 10 شاخص‌ مانند حساسیت دارایی‌ها، فاصله از مراکز مهم و حساس، دسترسی به مراکز آتش‌نشانی، عرض خیابان، درجه محصوریت، تراکم جمعیتی و غیره با استفاده از مدل فازی IHWP (تحلیل سلسله مراتبی معکوس) در نرم‌افزار GIS و به‌منظور استخراج تهدید انسان‌ساخت نمونه مورد مطالعه نیز از روش AHP-FEMA (تحلیل سلسله مراتبی- روش آژانس مدیریت شرایط اضطرار) استفاده می‌‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد در بخش ارزیابی تهدیدات، تهدیدهای سخت شامل حملات هوایی و موشکی و تهدیدهای نرم یعنی تظاهرات و آشوب حائز بیشترین احتمال وقوع تهدید و تهدیدهای زیستی حائز کمترین امتیاز شده‌اند. تهدید مبنای تحقیق حاضر حملات هوایی با تأکید بر خسارات کالبدی و فیزیکی است. در بخش ارزیابی آسیب‌پذیری نیز 23.06 درصد قطعه‌‌ها آسیب‌‌پذیری خیلی کم، 26.78 درصد آسیب‌پذیری کم، 7 درصد آسیب‌پذیری متوسط، 21.40 درصد آسیب‌پذیری زیاد و 12.01 درصد قطعات آسیب‌پذیری خیلی بالایی را به خود اختصاص داده‌اند. بدیهی است قطعه‌‌هایی که در شمال و مرکز شهر قرار دارند مانند معادن شن و ماسه در شمال‌‌شرقی، پمپ‌‌بنزین پترواپال در بلوار امام‌‌خمینی در مرکز شهر، پست برق 63 Kv در خیابان استاد فروزان‌فر، اداره مخابرات فاز 2 و 3 و 4 و 5 و بیمارستان تأمین اجتماعی در مرکز شهر از آسیب‌پذیری بالا برخوردار هستند.