بینامتنیت اسطوره ای در شعر شاملو(بر اساس نظریه ژرار ژنت)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران
2 استادیار دانشگاه آزاد نیشابور
3 استاد دانشگاه فردوسی
4 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور
doi
چکیده
متون اساطیری، یکی از متون پیشین است که پیوندی تنگاتنگ با شعر فارسی دارد. اسطورهها ماهیت بینامتنیتی دارند، زیرا در متونِ زمانهای گوناگون ادبیات زبانی و نوشتاری پی در پی بازگویی میشوند. بینامتنیت و اسطوره شناسی تطبیقی دو دانش پیوسته هستند. شاملو از شاعران ایرانی و برجسته پای بند به اجتماع در ادبیات فارسی است. او با بهره گیری از اسطورههای یونانی، دینی و ایرانی به بیان پرسمانهای اجتماعی و سیاسی در شعر خویش پرداخته است. فرضیه پژوهش این است که شاملو دلباخته فرهنگ غربی، و متون مسیحی است؛ از این رو گفتمان بینامتنیت با متونی که از این فرهنگ ها سرچشمه می گیرد در شعر او کاربرد بیشتری دارد. در این پژوهش کوشیده شده است افزون بر شناسایی رهیافت بینامتنیت با تکیه بر نگارههای ژرار ژنت و اسطوره شناسی تطبیقی، به بیان چگونگی کاربرد آن در شعر شاملو پرداخته شود. بر پایه یافتههای این پژوهش، بازگشت به پیشمتنها، پایستن وجود پیوند تاریخی میان اساطیر نخستین یونانی، مسیحی و ایرانی با سرودههای شاملو و برونآوری رویکردهای شاعر از یک اسطوره، جستار و پایه پژوهش بینامتنیت اسطورهای شعر شاملو را ساخته است. این پژوهش نظری، با روش واکاوی و توصیفی و با رویکرد تطبیقی انجام شده است.
