تأثیر مقررات زیست‌محیطی بر بهره‌وری کل عوامل تولید: نقش کلیدی قدرت چانه‌زنی شرکت‌ها

نویسندگان

1 دکتری حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 استادیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

doi
10.30495/ECOMAG.1404.1194447
چکیده

در سال‌های اخیر، دولت‌ها اهمیت زیادی برای بهبود بهره‌وری کل عوامل تولید قائل شده‌اند و تغییر اقتصاد از رشد مبتنی برنهاده به رشد مبتنی بر کارایی را ضروری می‌دانند. مسئولیت و گزارشگری اجتماعی شرکت‌ها، به‌ویژه در بعد زیست‌محیطی، به دلیل تأثیرات فعالیت‌های انسانی بر گرم شدن کره زمین و تخریب محیط‌زیست، توجه فراوانی را به خود جلب کرده است. شرکت‌ها برای حل مسائل زیست‌محیطی و بهبود بهره‌وری کل عوامل تولید، به مذاکره با دولت‌ها می‌پردازند. این پژوهش به بررسی تأثیر مقررات زیست‌محیطی بر بهره‌وری کل عوامل تولید و نقش قدرت چانه‌زنی شرکت‌ها در تعدیل این تأثیر می‌پردازد. داده‌های133 شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ به‌صورت پنل دیتای متوازن گردآوری‌شده و از رگرسیون مربعات معمولی با اثرات سال و صنعت برای آزمون فرضیه‌ها استفاده‌شده است. این پژوهش ازنظر ماهیت و محتوا از نوع همبستگی بوده و کمی، توصیفی، تجربی، کتابخانه‌ای و میدانی است. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که مقررات زیست‌محیطی به‌طور قابل‌توجهی بهره‌وری کل عوامل تولید شرکت‌ها را بهبود می‌بخشد؛ اما قدرت چانه‌زنی شرکت‌ها این رابطه مثبت بین مقررات زیست‌محیطی و بهره‌وری کل عوامل تولید را تضعیف می‌کند. یافته‌های این پژوهش، شواهدی تجربی در حمایت از فرضیه پورتر در سطح اقتصاد خرد ارائه می‌دهد.