رویکرد «باهمآیی» درترکیبهای وصفی و اضافی مثنوی مولاناجلالالدین محمد بلخی
نویسندگان
1 دانشآموختةدکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن،ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن،ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن،ایران.
doi
چکیده
هنجارگریزی یکی از ویژگیهای سبکی مولانا جلالالدین محمد بلخی است. گاهی این هنجارگریزیها جنبهای بسیار هنرمندانه به سخن وی میدهد. در این زمینه پژوهش پیش رو تلاش داشته است تا به بررسی ترکیبهای وصفی و اضافی در مثنوی مولانا بپردازد؛ ترکیبهایی که به صورت دلخواه مولانا، دچار تغییر در سطح ساخت و معنا شده است. البته این تغییرات در جهت هنری زبان صورت گرفته و آن را از زبان هنجار جدا ساخته است. تعبیری که برای اینگونه ترکیبات میتوان آورد باهمآیی است که تفاوت آن با ترکیب دستوری، هنجارگریزی در معناست.در این مقاله نتایجی جالب توجه حاصل شده که از جملة آن میتوان بهباهمآییهای انتزاعی اشاره کرد. این ترکیبها که نتیجة ذهن خلاق و قاعدهناپذیر مولاناست، هم در شعر شاعران پیشین بیسابقه است و هم برانگیزانندة ذهن مخاطب به سوی جست و جو در پیوند دادن اجزای یک ترکیب و یافتن رابطة معنایی در آنهاست