بررسی علیت میان شاخص های توسعه انسانی و میزان مرگ و میر در بحران شیوع بیماری (مطالعه موردی: کشورهای در حال توسعه منتخب با استفاده از رویکردPMG)
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
3 گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
4 گروه اقتصاد، همدان، دانشگاه بوعلی سینا ،همدان ،ایران.
doi
10.30495/ECOMAG.1404.1212810چکیده
زمینه و هدف: همه گیری بیماری کرونا باعث تلفات انسانی و آشفتگی در سلامت عمومی در سراسر جهان شده است. معمولا کشورها با شاخص توسعه انسانی بالا به دلیل درآمد قابل تصرف بالا، سلامت و آموزش بهتر، حکمرانی اجتماعی خوب و البته هنجارها و سیاستگذاری موثر، با شدت و زیان کمتری در اثر هر گونه شیوع بیماری مواجه می شوند. اما درطول دوره کرونا، برای کشورهایی با شاخص های توسعه انسانی بالا ، نرخ مرگ و میر بالاتری گزارش شد، که با مبانی نظری در تضاد است. با توجه به این مسئله و همچنین اثرات مخرب شیوع این ویروس بر اقتصاد جهانی و اهمیت بررسی آن، مطالعه حاضر به بررسی علیت میان شاخص های توسعه انسانی و مرگ و میر ناشی از کرونا در30 کشور در حال توسعه با شاخص توسعه انسانی نسبتا بالا، طی دوره زمانی 2022-2019 پرداخته است. روش پژوهش: از روش میانگین گروهی ادغام شده بهره گرفته است. یافته ها: نتایج این مطالعه حاکی از این است که شاخص های توسعه انسانی(امید به زندگی، سواد، درآمد سرانه، شهرنشینی و اشتغال) تاثیر منفی و معناداری بر میزان مرگ و میر کرونا در کشورهای در حال توسعه منتخب دارد. ضریب جز تصحیح خطا نیز نشان می دهد که رابطه علیت از شاخص های توسعه انسانی به سمت مرگ و میر کرونا است. نتیجه گیری: بنابراین مطالعه حاضر توصیه میکند، دولت ها در ارائه برنامهها جهت حفاظت بهتر از سلامت عمومی و کاهش مرگ ومیرها به بهبود ظرفیت توسعه انسانی اولویت داده و تمرکز داشته باشند.
