تأثیر ریسک ژئوپلیتیک بر پیچیدگی اقتصادی از کانال نرخ ارز در کشورهای منتخب اوپک

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه زراعت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.30495/ECOMAG.1404.1219252
چکیده

پیچیده بودن اقتصاد کشورها که به منزله کاربرد دانش در تولید و بالابودن ظرفیت و تنوع تولید و صادرات است از نرخ ارز تاثیر می‌پذیرد. از طرفی ریسک ژئوپلیتیک که به معنای تنش‌ها و ریسک‌های سیاسی و جغرافیایی است با متاثر نمودن روند صادرات و واردات، نرخ ارز را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هدف مقاله حاضر تحلیل اثر ریسک ژئوپلیتیک بر پیچیدگی اقتصادی از کانال نرخ ارز در منتخبی از کشورهای نفتی طی دوره زمانی 2023-2010 و با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی (Sys-GMM) است. نتایج حاکی از ان است که ریسک ژئوپلیتیک بر نرخ ارز تاثیر مثبت داشته و از طرفی تاثیر نرخ ارز بر پیچیدگی اقتصادی مثبت بوده است. بر این اساس ریسک ژئوپلیتیک به‌طور غیرمستقیم و از کانال نرخ ارز بر پیچیدگی اقتصادی تاثیر مثبت گذاشته است. از دیگر نتایج این پژوهش تاثیر مثبت کسری بودجه و تاثیر منفی آزادی پولی و پیچیدگی اقتصادی بر نرخ ارز می‌باشد. همچنین جمعیت تاثیر مثبت و کاهش مقبولیت حاکمیت تاثیر منفی بر پیچیدگی اقتصادی داشته‌اند. نتایج بدست آمده لزوم به‌کارگیری سیاست‌های تثبیت‌کننده و اصلاحات ساختاری بلندمدت برای مقابله با افزایش ناگهانی نرخ ارز بر اثر ریسک ژئوپلیتیک را نشان می‌دهد. همچنین لازم است که دولتمردان با رصد و پایش ریسک‌های ژئوپلیتیک به موقع از وقوع آن مطلع شده و سیاست‌های لازم برای مواجهه با آن و استفاده بهینه از شرایط به‌منظور افزایش پیچیدگی اقتصادی را فراهم نمایند.