بهینه سازی سهم منابع انرژی تجدیدپذیر در سبد انرژی ایران با استفاده از الگوریتم ژنتیک (پیش بینی 25 ساله)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

2 ستاد گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان

3 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

4 استادیار گروه اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30495/ECOMAG.1404.1206901
چکیده

با رشد جمعیت و تشدید پدیده گرمایش جهانی، نیاز به انرژی به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. در کنار این روند، نگرانی‌های زیست‌محیطی، محدودیت منابع فسیلی و بودجه‌ای، توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر و اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری در این حوزه را ضروری ساخته است. با این حال، سیاست‌گذاری مشخصی در مورد سهم بهینه انرژی‌های تجدیدپذیر و سرعت حرکت به‌سوی این سهم بهینه وجود ندارد. از آنجا که سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی فرآیندی برگشت‌ناپذیر و زمان‌بر است، لازم است این اولویت‌بندی در چارچوبی بلندمدت انجام گیرد. در ایران به دلیل دسترسی آسان به منابع فسیلی، این منابع سهم عمده‌ای از سبد انرژی کشور را به خود اختصاص داده‌اند. از آنجا که انرژی‌های تجدیدپذیر عمدتاً برای تولید برق استفاده می‌شوند، بهینه‌سازی سهم آن‌ها در سبد تولید برق می‌تواند راهکاری مناسب برای اصلاح ترکیب انرژی کشور باشد. این پژوهش با استفاده از الگوریتم ژنتیک در نرم‌افزار متلب، ترکیب بهینه منابع انرژی شامل فسیلی، هسته‌ای و تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی، زیست‌توده، آبی، زمین‌گرمایی) را در بازه ۱۳۹۷ تا ۱۴۱۸ برای دوره‌های ۵ ساله، با لحاظ محدودیت‌های اقتصادی، فنی و زیست‌محیطی محاسبه کرده و بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، اولویت‌هایی برای سرمایه‌گذاری پیشنهاد داده است. نتایج نشان می‌دهد ترکیب فعلی تولید برق بهینه نیست؛ به‌طور مثال، سهم فعلی انرژی‌های فسیلی ۹۲ درصد است، در حالی‌ که سهم بهینه ۵۵ درصد برآورد شده است. همچنین، سهم بهینه انرژی‌های هسته‌ای و تجدیدپذیر در مجموع به حدود ۴۵ درصد می‌رسد که بیانگر ضرورت بازنگری در سیاست‌های سرمایه‌گذاری انرژی کشور است.