بررسی اثرمتغیرهای زیست محیطی برشاخص توسعه انسانی

نویسندگان

1 دانشکده اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی , واحد تهران مرکزی

2 گروه حسابداری ، دانشکده اقتصاد و حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

3 گروه اقتصاد،واحد تهران مرکز،دانشگاه ازاد اسلامی، تهران ، ایران

4 دانشکده اقتصاد و حسابداری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، ایران

doi
10.30495/ECOMAG.1404.1218968
چکیده

شاخص توسعه انساني يكي از مهمترين نمايه هاي تركيبي توسعه اقتصادي و اجتماعي , امكان ارزيابي جامع از تعامل سلامت , آموزش و درآمد را فراهم ميسازد. امروزه اين شاخص تحت تاثير فشارهاي زيست محيطي ونهادي ميباشد.آلودگي محيط زيست و تغييرات اقليمي از طريق افزايش بار بيماري, مرگ ومير زودرس و كاهش كيفيت زندگي بر پويايي هاي توسعه انساني اثرگذارند.همچنين , بروز بلاياي طبيعي نه تنها به سرمايه انساني آسيب ميزند , بلكه امنيت غذايي و تاب اوري اجتماعي را  تضعيف ميكند. كيفيت حكمراني و كارآمدي نهادهاي عمومي نقش تعيين كنننده اي در مديريت اين مخاطرات و تخصيص بهينه منابع دارد. همچنين مخارج بهداشتي و مخارج حفاظت از محيط زيست بعنوان ابزارهاي كليدي ميتوانند در شكل دهي توسعه انساني موثر باشند.نتايج اين مطالعه كه به بررسي كشورهاي منتخب توسعه يافته واردكننده خالص مواد غذايي طي سالهاي 2010 تا 2019 به روش داده هاي تابلويي ميپردازد , نشان ميدهد متغيرهاي رشد هزينه هاي رفاه ناشي از مرگ زودرس منتسب به بلاياي طبيعي(گرما و سرماي شديد) و آلودگي محيط زيست(ذرات معلق و ازن محيطي) , رشد بار بيماري و رشد مرگ زودرس ناشي از آنها , رشد شاخص شكنندگي دولت , تغييرات ميانگين دما , رشد آلاينده هاي سوختي ,رشد هزينه كل بهداشت (بجز مخارج بهداشت فردي) و رشد ماليات بر محيط زيست اثر منفي و معناداري بر رشد شاخص توسعه انساني داشتند؛ اما رشد مخارج بهداشت فردي و رشد هزينه هاي حفاظت از محيط زيست , رشد سطح درآمد و رشد هزينه هاي حفاظت از محيط زيست اثر مثبت و معنا داري بر رشد شاخص توسعه انساني داشتند.