پویایی‌های نااطمینانی سیاست اقتصادی ، شوک‌های اقتصاد کلان و ریسک سیستمی در بازار سهام ایران

نویسندگان

1 گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 گروه مديريت مالي، واحديزد، دانشگاه آزاد اسلامي، يزد، ايران

3 گروه مديريت مالي، واحديزد، دانشگاه آزاد اسلامي، يزد، ايران

4 گروه مديريت مالي، واحديزد، دانشگاه آزاد اسلامي، يزد، ايران

doi
10.30495/ECOMAG.1404.1226434
چکیده

این پژوهش به تحلیل پویایی‌های متقابل بین نااطمینانی سیاست اقتصادی ، شوک‌های متغیرهای کلان اقتصادی و ریسک سیستمی در بازار سهام ایران می‌پردازد. در نخستین مرحله ریسک سیستمیک صنایع بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از تغییرات ارزش در معرض خطر شرطی اندازه گیری شده و سپس شاخص نااطمینانی کلان از طریق ترکیب نوسانات چهار متغیر تورم، رشد اقتصادی، بیکاری و نرخ ارز با روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی ساخته شده است. یافته‌های این مطالعه با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری با داده های پنل متشکل از 15 صنعت در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره فصلی 1402:3-1385:2،  نشان می‌دهد که صنایع خودرو ، شیمیایی و سیمان پرریسک‌ترین صنایع هستند، درحالی که صنایع کانه فلزی و فرآورده‌های نفتی پایدارترین صنایع محسوب می‌شوند. نتایج مدل خودرگرسیون برداری نشان می دهد که رابطه دوطرفه قوی بین ریسک سیستمی و تورم وجود دارد،  نااطمینانی کلان مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر ریسک سیستمی است و تورم بزرگ‌ترین محرک نااطمینانی اقتصادی است. بنابراین، مدیریت ریسک سیستمی در بازار سهام ایران نیازمند رویکردی جامع، چندسطحی و پویا است. ثبات اقتصاد کلان، به‌ویژه کنترل تورم و مدیریت نرخ ارز، شرط لازم برای کاهش ریسک سیستمی است. همچنین، نظارت هوشمند بر صنایع پرریسک و تقویت تاب‌آوری سیستم مالی می‌تواند اثرات شوک‌های اقتصادی را کاهش دهد. اجرای هماهنگ این راهکارها توسط نهادهای سیاست‌گذار، نظارتی و بخش خصوصی می‌تواند به ثبات بلندمدت نظام مالی و رشد پایدار اقتصادی منجر شود.