تحلیل الگوی گسترش شهری در شهرهای میانهاندام با استفاده از مدلهای کمی (مطالعه موردی: شهر ملایر)*
نویسندگان
1 (دانشیار گروه جغرافیا، واحد یادگارامام (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران)
2 (دانشیارگروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران)
3 (دانشیارگروه جغرافیا، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران)
4 (دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران)
doi
چکیده
با وقوع انقلاب صنعتی روند توسعه شهرنشینی در دهههای اخیر ، فزونی یافته و باعث تقدم شهرنشینی بر شهرسازی شده است. شواهد نشان میدهد که در دهههای اخیر شهرها به صورتی بیبرنامه رشد کرده و محدودههای شهری به چندین برابر وسعت اولیه خود رسیدهاند.گسترش بی رویه و کنترل نشده شهرها،آسیب زیادی به بافت شهر از لحاظ انسجام فضایی و هم چنین پراکندگی مناسب خدمات وارد کرده است. به همین خاطر برنامهریزان و سیاستگذاران در سراسر جهان تلاش میکنند تا با شناخت الگوی توسعه کالبدی شهر، رشد آن را در راستای توسعه پایدار شهری هدایت و مدیریت کنند. شهر ملایر نیز در طی 4 دهه، مستثنی از این حادثه عظیم شهرنشینی نبوده است. این تحقیق به صورت پیمایشی و توصیفی-تحلیلی با بهرهگیری از مدلهای آنتروپی شانون و هلدرن و تراکم و نیز با به کارگیری نقشه های موجود و عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهایی، به تجزیه و تحلیل چگونگی توسعه فیزیکی شهر وتعیین پهنه ها و محلات شهری با هدف ساماندهی الگوی فیزیکی توسعه و توسعه درونی شهر ملایر میپردازد. براساس نتایج حاصل از یافتههای تحقیق، باتوجه به گسترش شکاف عمیق بین ارزش آنتروپی ناشی از رشد افقی و اسپرال شهری، طی دهههای مختلف که خود متأثر از رشد قطاعی شهر میباشد، الگوی توسعه تمرکز درون بافتی با استفاده از افزایش تراکم ساختمانی و الگوی گسترش قطاعی- پیوسته، با توجه به محدودیت فیزیکی به دلیل عوامل طبیعی و وجود زمینهای کشاورزی، به عنوان الگوی توسعه آتی شهر پیشنهاد شده است.
