شناسایی و اولویت‌بندی اقدامات مبتنی بر «باخت‌ استراتژیک» برای مهار بحران بیماری‌های همه‌گیر (مورد مطالعه: کووید-19)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی اردبیل

2 دانشگاه علوم پزشکی اردبیل

3

4 دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

doi
چکیده

در جریان وقوع بحران بیماری‌های همه‌گیر مانند کووید-19، شیوع بیماری با سرعت قابل‌توجهی در جامعه گسترش و تلفات و هزینه‌های بسیاری را به جوامع و دولت‌ها تحمیل خواهد کرد. در این میان، اگر دولت‌ها منفعل باشند و در غیاب واکسن، آینده را پیش‌بینی نکنند و اقدامات یا مداخلات غیر دارویی مؤثری را تحت استراتژی‌‌ مشخصی اجرا نکنند، متحمل فجایع و هزینه‌های جبران‌ناپذیری خواهند بود. لذا در پژوهش حاضر، محققان به شناسایی و اولویت‌بندی اقدامات مبتنی بر باخت‌ استراتژیک، برای مهار بحران بیماری‌های همه‌گیر پرداخته‌اند. از‌این‌رو، با توجه به چندبعدی بودن مفهوم «مهار بحران بیماری‌های همه‌گیر»، ابتدا ابعاد آن شناسایی‌شده است. سپس، با استفاده از روش دلفی فازی در سه راند، ابعاد شناسایی‌شده، غربال‌شده‌اند. همچنین، با استفاده از پرسشنامه خبره و روش ‌تحلیل سلسله مراتبی به اولویت‌بندی آن‌ها پرداخته و «کنترل شیوع همه‌گیری و پیشگیری از افزایش موارد ابتلا» به‌عنوان مهم‌ترین بعد شناسایی‌شده است. در ادامه، با استفاده از تحلیل یافته‌های حاصل از مصاحبه و مرور ادبیات و بررسی تحقیقات پیشین، اقدامات به منظور نیل به آن بعد، شناسایی‌شده‌اند. به‌علاوه، با استفاده از رویکرد باخت‌ استراتژیک و تعاریف سه وضعیت بد، بدتر و بدترین، اقدامات مبتنی بر باخت‌ استراتژیک تبیین شده‌اند. در آخر، اقدامات مبتنی بر باخت‌ استراتژیک، از سه منظر پیشگیری، تشخیص و درمان اولویت‌بندی شده‌اند؛ به‌طوری‌که «آموزش، حمایت و محافظت از کادر بهداشت و درمان» به‌عنوان مهم‌ترین اقدام مبتنی بر باخت‌ استراتژیک برای مهار بحران بیماری‌های همه‌گیر، معرفی شده است.