فراتحلیل علل بروز ریسک ایمنی و محیط‌زیست در صنایع پتروشیمی و ارائه راهکار مدیریت منابع انسانی HSE به منظور تعدیل ریسک‌های بالقوه

نویسندگان

1 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

4 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

پژوهش حاضر باهدف ارائه الگوی مدیریت ریسک ایمنی و محیط‌زیست در صنایع پتروشیمی (مطالعه موردی: منطقه ویژه اقتصادی عسلویه) به‌واسطه فراتحلیل علل بروز ریسک ایمنی و محیط‌زیست در صنایع پتروشیمی و ارائه راهکار مدیریت منابع انسانی HSE به منظور تعدیل ریسک‌های بالقوه طراحی‌شده است. این پژوهش با مدنظر قرار دادن این سؤال که علل زیربنایی بروز ریسک ایمنی و محیط‌زیست در صنایع پتروشیمی چه هستند؟ فرضیه پژوهشی بین مدیریت HSE منابع انسانی و بروز ریسک ایمنی و محیط‌زیست صنایع پتروشیمی رابطه معنی‌دار وجود دارد را مورد آزمون قرار می‌دهد. روش تحقیق پژوهش حاضر کمی از نوع میدانی است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته که با استفاده از روایی محتوایی و نظرات متخصصان و پایایی آن با آماره آلفای کرونباخ در حدود 7/0 تأیید شد، است. جامعه آماری در این پژوهش کارشناسان بهداشت، مأموران آتش‌نشانی، افسران ایمنی، سرپرست ایمنی، اپراتور اتاق کنترل، کارشناسان فرهنگ‌ساز ایمنی و محیط‌زیست شاغل در شرکت‌های پتروشیمی در حدود 420 نفر می‌باشند. روش نمونه‌گیری در این پژوهش طبقه‌بندی تصادفی ساده است. حجم نمونه آماری در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر به‌دست‌آمده است. ابزار تجزیه‌وتحلیل در این پژوهش نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس ، لیزرل  و تاپسیس فازی  بوده است. نتایج تحلیل نشان داد ریسک حریق و سقوط از ارتفاع اولویت اول و دوم را در ارزیابی ریسک ایمنی و آلودگی هوا و آلودگی خاک اولویت اول و دوم را در ارزیابی ریسک‌های محیط‌زیستی دارند. همچنین نتایج مربوط به مدل معادلات ساختاری نشان داد عامل خطای انسانی با 99 درصد اطمینان تأثیر معنی‌داری در بروز سطح ریسک‌های ایمنی و محیط‌زیست صنایع پتروشیمی دارند. لذا به‌منظور مدیریت ریسک ایمنی و محیط‌زیست صنایع پتروشیمی می‌بایستی مدیریت HSE منابع انسانی را از طریق اصلاح شرایط ناایمن، جلوگیری از بروز اعمال ناایمن، نظارت ایمن مسئولین HSE و مدیریت ایمن منابع انسانی اعمال نمود.