شناسایی، آنالیز و رتبه‌بندی ریسک‌های موجود در حوادث شغلی آتش‌نشانان با استفاده از روش JSA و ANP

نویسندگان

1

2

3

4

5 سازمان انرژی اتمی ایران

doi
چکیده

هدف از انجام پژوهش، شناسایی و آنالیز حوادث شغلی آتش‌نشانان ایستگاه‌های تحت پوشش منطقه 20 شهر تهران است که به روش JSA و ANP انجام شده است. روش پژوهش کاربردی از نوع ترکیبی است که با تحلیل حوادث شغلی رخ‌داده از سال 1397 تا 1403 با استفاده از کاربرگ‌های ارزیابی ریسک JSA و نرم‌افزارهای Superdecision3.2، SPSS26 و EXCEL2019 تحلیل‌شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ی محقق ساخته در قالب کاربرگ ارزیابی ریسک تدوین‌شده است. روایی پرسشنامه ازنظر خبرگان و شاخص CVR مقدار 37/0 به دست آمد و پایایی آن در یک آزمون مقدماتی (با 20 نفر) و آلفای کرونباخ 887/0 محاسبه شد. جامعه آماری پژوهش از بین 268 نفر از‌ آتش‌نشان، طبق فرمول کوکران 158 نفر از طریق کاربرگ ارزیابی ریسک انجام شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت ساده و حجم نمونه‌گیری با استفاده از جدول مورگان، 152 نفر محاسبه شد. تلفیق نتایج تحلیل ریسک‌ها به روش JSA و ANP نوآوری پژوهش است. یافته‌ها حاکی از آن است که 14 مورد از ریسک‌های غیرقابل‌قبول با عدد ریسک بیشتر از 12 برای 4 عنوان شغلی شناسایی شد. همچنین درصد ریسک‌های غیرقابل‌قبول، نامطلوب و قابل‌قبول به ترتیب 3/41، 3/37 و 22 درصد است. رتبه‌بندی ریسک‌ها در نرم‌افزار سوپردسیژن به ترتیب اوزان نهایی شامل: استرس کمبود نیرو (A5) با وزن 24/0، برخورد خودروهای عبوری با آتش‌نشانان (A2) با وزن 16/0 و دودگرفتگی (A1) با وزن 11/0 تعیین شد. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین احتمال وقوع ریسک‌های غیرقابل‌قبول در محل عملیات است و از مهم‌ترین اقدامات کنترلی برای کاهش سطح ریسک: ارزیابی دقیق صحنه، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و ایمن‌سازی صحنه حادثه است.