تحلیل مقایسه‌ای نقش تلویزیون و شبکه‌های اجتماعی در مدیریت بحران (سیل)

نویسندگان

1

2

3

4 دانشگاه علوم پزشکی تهران

doi
چکیده

امروزه شناخت نقش، ماهیت، جایگاه و ظرفیت‌های رسانه‌ای و بهره‌برداری آگاهانه و صحیح از رسانه‌ها برای رسیدن به مواجهه مناسب با بحران، یکی از نیازها و ضرورت‌های اساسی است. لذا پژوهش حاضر به تحلیل محتوای خبرهای مرتبط با بحران سیل با هدف تحلیل مقایسه‌ای نقش تلویزیون و شبکه‌های اجتماعی در مدیریت بحران سیل بهار 1398 اختصاص‌یافته است. جامعه تمامی اخبار پخش‌شده در اخبار شبانگاهی ساعت 21 شبکه یک سیما و شبکه خبر و کانال‌ها و گروه‌های تلگرامی (کانال مدیریت بحران گلستان، کانال اتاق خبر، کانال رسمی خبر آنلاین، گروه پوشش خبری، گروه رویدادهای خبری و اخبار بحران) در خصوص سیل بهار 1398 است که از اول فروردین تا 14 فروردین 1398 پخش شد؛ بنابراین نمونه‌گیری هدفمند است. درمجموع در مقطع زمانی مورد بررسی تعداد 299 خبر از جنبه‌هایی مانند، رویکردهای خبری، راهبردهای رسانه‌ای، جهت‌گیری خبری، سرعت، صحت و دقت خبری، حجم و جامعیت خبری مورد بررسی قرار گرفت. روش در این پژوهش «تحلیل محتوا» و واحد تحلیل نیز «خبر» بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که درمجموع 46 مضمون پایه و 18 مضمون سازمان دهنده ذیل سه مضمون قبل از بحران، حین بحران و پس از بحران استخراج شد. در مرحله قبل از بحران سه نقش آگاه‌سازی و هشدار دهی، دیده‌بانی، آموزش مصون یافته، در مرحله حین بحران سه نقش خبررسانی، همراه‌سازی، دروازه‌بانی اطلاعات و در مرحله پس از بحران سه نقش تحلیل‌گری، پاسخ‌طلبی و آرامش‌بخشی برای تلویزیون و شبکه‌های اجتماعی در مدیریت بحران سیل بهار 1398 شناسایی شد.