فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حجاب در تاریخ معاصر ایران با ورود فرهنگ و اندیشه­ های غربی و دخالت سلبی حکومت ها ابعاد پیچیده­ای پیدا کرده است. مسلماً هرگونه بررسی و چاره‌اندیشی در مورد آن نیازمند بررسی ریشه­ای شکل مواجهة عمومی با رفع و کشف حجاب و البته مطالعة سیاست­های حکومت­ ها در قبال آن مسئله می­باشد. شهر قم به‌عنوان یک شهر مذهبی با تمرکز روحانیت در آن، می­ تواند مورد مطالعاتی مناسبی در این زمینه محسوب شود. در این تحقیق با روشی توصیفی ـ تحلیلی، طی تحقیقی کتابخانه ­ای و با بهره‌مندی از اسناد و مدارک آرشیوی موجود در آنها به بررسی و البته تحلیل موضوع پرداخته و در کنار آن تلاش شده با استفاده از خاطرات افراد آگاهِ معاصرِ رویداد(تاریخ شفاهی) بر جنبة استنادی و اقناعی کار افزوده شود. نتایج و یافته‌های تحقیق را می­ توان این‌گونه بیان کرد که سیاست ­ها و روش­ های حکومت رضاشاه در زمینه اجرای قانون کشف حجاب در قم، به دو بُعد تبلیغاتی و اجرایی قابل‌تقسیم‌بندی است. ابعاد تبلیغاتی معمولاً در قالب مراسم و جشن­ های کشف حجاب، که بیشتر رویه ­ای فرمایشی و نمایشی داشت، دنبال می­شد و جنبه اجرایی آن که به مرور نسبت به جنبة اول، پررنگ‌تر، جدی­تر و خشن­تر شد؛ شامل ممانعت از حضور و برخوردهای تند با بانوان محجّبه در مدارس، ادارات، معابر و اجتماعات عمومی بود. روش تقابل مردم و علما نیز در برابر قانون کشف حجاب عموماً، بیشتر روشی تدافعی بود نه تهاجمی.