شناسایی عوامل مؤثر بر کنترل‌های داخلی به‌منظور کاهش ریسک بنگاه‌های اقتصادی با ارائه الگوی بهینه آنها

نویسندگان
doi
چکیده

فرایند شناسایی و تحلیل ریسک یکی از اجزای اصلی سیستم کنترل داخلی اثربخش است. مدیران بنگاه‌های اقتصادی و سازمان‌ها مالک و مسئول مستقیم ریسک‌ها و استقرار کنترل‌های داخلی هستند، ولی این ریسک‌ها تا حدودی توسط مدیران نادیده گرفته می‌شوند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر کنترل‌های داخلی به‌منظور کاهش ریسک بنگاه‌های اقتصادی و ارائه یک الگوی بهینه است. روش تحقیق آمیخته اکتشافی با ترکیب روش‌های کمی و کیفی است. برای پاسخ به سؤال پژوهش با ارسال پرسش‌نامه به 70 نفر از افراد متخصص و صاحب‌نظر در حوزه حسابرسی و حسابداری، مطابق چارچوب کوزو عوامل مؤثر بر کنترل‌های داخلی به‌منظور کاهش ریسک بنگاه‌های اقتصادی، شناسایی شده و سپس با استفاده از روش آماری معادلات ساختاری و نرم‌افزارPLS Smart داده تجزیه‌وتحلیل شدند. در بخش کیفی این تحقیق، با توجه به نتایج پرسشنامه‌ها و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و نمونه‌گیری هدفمند تعداد 12 نفر از خبرگان به‌عنوان مشارکت‌کنندگان در پژوهش انتخاب و ضمن مصاحبه با آنها و بهره‌گیری از نتایج تحقیقات پیشین 6 عامل شامل: ارزیابی ریسک، سیستم‌های امنیتی، چارچوب و چارت سازمانی، راهبرد و استراتژی، گزارش‌ها و اطلاعات و اخلاق متناسب حرفه به‌عنوان عوامل مؤثر بر کاهش ریسک سیستم کنترل داخلی شناسایی و روابط معنادار بین این عوامل مشخص شد. در نهایت الگوی بهینه پیاده‌سازی عوامل مؤثر بر کنترل‌های داخلی به‌منظور کاهش ریسک ترسیم شد. نتایج این پژوهش نشان داد که عامل ارزیابی ریسک با بار عاملی 16/670 بالاترین و عامل گزارش‌ها و اطلاعات با بار عاملی 7/451 پایین‌ترین اثر بر کنترل داخلی برای کاهش ریسک بنگاه‌ها را داشته است.