تبیین ترویج سبک زندگی غیراسلامی در دورة پهلوی دوم براساس اسناد و روزنامه ها

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/irs.2023.187095
چکیده

الگوی فکری حکومت پهلوی دوم اشاعه و ترویج سبک زندگی غیردینی بود. حاکمیت با بهره ­گیری از همة ظرفیت­ ها و ابزارهای موجود به‌ویژه با استفاده از مطبوعات و روزنامه­ ها، به دنبال تغییر هویت دینی و گسترش فرهنگ غرب‌گرایی و غیردینی بود. رسانه ­ها و مطبوعات مهم‌ترین ابزار حاکمیت برای ترویج و اشاعه سبک زندگی غیردینی بودند. در این دوره، مطبوعات به‌ویژه روزنامة اطلاعات و آیندگان، پرچمدار انجام این رسالت بودند و در راه نیل به این هدف، از ­­­­­­­­هیچ اقدامی فروگذار نکردند. این پژوهش با هدف بررسی ترویج سبک زندگی غربی و غیراسلامی بر اساس اسناد و روزنامه­ های دورة پهلوی دوم صورت گرفته است. برای بررسی موضوع، این فرضیه به آزمون گذاشته شده که «روزنامه ­ها و مجلات ابزار اصلی حاکمیت برای فرهنگ­سازیِ زندگی با سبک غربی و غیراسلامی در دورة پهلوی دوم» بودند. یافته­های پژوهش نشان می­ دهد در دورة پهلوی دوم، گرایش و تمایل به زندگی غربی شدت یافت و علت اصلی آن، این بود که حاکمیت به‌طور آگاهانه و هدفمند به دنبال تغییر اندیشه و سبک زندگی مردم بوده و سعی در ترویج سبک­ زندگی غیردینی داشته است. همچنین یافته­های تحقیق نشان می ­دهد که این دوره، زمان اوج‌گرفتن اندیشه و تفکر غرب‌گرایی در جامعه بوده است، به‌طوری‌که همة ابزارها و عناصری که تحت کنترل و اداره حاکمیت بودند، به‌طور هماهنگ و یکپارچه سبک ­زندگی غیردینی را ترویج می ­کردند. از این رو مسائل و اتفاقات جامعه ایرانی، بر سبک زندگی مردم تأثیر نهاده و آنها را به سمت زندگی غرب‌گرایانه سوق می­داد.