مرور سیستماتیک مطالعات سبک زندگی پساکرونایی

doi
چکیده

شیوع ویروس کرونا به دلیل ماهیتِ همه‌گیری آن، تغییرات بسیاری را در رفتارها و الگوهای زیست اجتماعی انسانها ایجاد نموده که نمود آن را می‌توان در سبک زندگی مردم جوامع مشاهده نمود. پژوهش حاضر باهدف تحلیل تغییرات سبک زندگی در اثر همه‌گیری کرونا و استخراج مضامین سبک زندگی پساکرونایی انجام‌گرفته است. برای نیل به این هدف از روش تحقیق مرور سیستماتیک با رویکرد رایت و همکاران (2009) استفاده‌شده است. منابع نمونه مورد بررسی، 22 پژوهش فارسی و انگلیسی در زمینه سبک زندگی پساکرونایی بودند. بعد از جمع‌آوری پژوهش‌های مورد نظر، از سه جنبه مورد تحلیل و ارزیابی گرفتند؛ ابتدا ازلحاظ ساختاری، سپس محتوای نتایج مفهوم‌سازی شدند و درنهایت به ارزیابی و نقد روش‌شناختی آنها پرداخته شد. بر اساس تحلیل صورت گرفته، سبک زندگی پساکرونایی دارای 5 مضمون اصلی است: مجازی شدن زیستِ روزمره، سلامت‌محور شدن زندگی، اجتماعی شدن حکمرانی، فاصله‌گیری اجتماعی، هراس مفصل‌بندی شده. سبک زندگی پساکرونایی تحت تأثیر تحولات جهانی ازجمله مجازی شدن ازیک‌طرف و همه‌گیری کرونا از طرف دیگر مجازی و رسانه‌ای شده است، سلامت‌محوری و گفتمان پزشکی بر آن غالب شده است، فاصله‌گیری اجتماعی ماهیت آن است، ترس مفصل‌بندی شده در ذهنیت شهروندان ریشه دوانیده و بر شیوه زندگی آنان حاکم شده است. درنهایت در سبک زندگی پساکرونایی شاهد توجه بیش‌ازپیش شهروندان و نظام‌های حکمرانی به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی مسائل مختلف خواهیم بود. به‌طورکلی، سبک زندگی پساکرونایی پدیده‌ای متفاوت با سبک زندگی پیشاکرونایی خواهد بود.