شناسایی ابعاد و مولفه های رهبری در مدرسه مبتنی بر تئوری اقیانوس آبی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
https://doi.org/10.71588/eetj.2025.1199342
چکیده

چکیده این تحقیق به شناسایی ابعاد و مولفه‌های رهبری در مدارس مبتنی بر تئوری اقیانوس آبی پرداخته  و با استفاده از روش پژوهش کیفی و تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی، ابعاد کلیدی رهبری شامل نوآوری، مشارکت، ارزش‌آفرینی، رهبری تحول‌گرا و فناوری شناسایی شدند. محیط پژوهش شامل مدارس ابتدایی در منطقه‌ای مشخص بوده و مشارکت‌کنندگان شامل مدیران و معلمان این مدارس بودند. یافته‌های حاصل از تحلیل نشان می‌دهد که مولفه‌های مربوط به هر بعد شامل خلاقیت، تفکر انتقادی، هم‌افزایی و استفاده از ابزارهای دیجیتال است. همچنین، ویژگی‌ها و مهارت‌های ضروری برای رهبران مدارس نظیر تفکر استراتژیک، مهارت‌های ارتباطی و توانمندسازی معلمان از طریق پرسشنامه‌های کمی شناسایی شدند. عوامل تسهیل‌کننده و موانع در پیاده‌سازی مدل رهبری نیز تحلیل گردید که حمایت مدیریتی و فرهنگ سازمانی مثبت به عنوان تسهیل‌کننده و مقاومت در برابر تغییر و کمبود منابع مالی به عنوان موانع اصلی مشخص شدند. نتایج تحلیل همبستگی نشان‌دهنده رابطه مثبت و معنادار بین ابعاد رهبری و نتایج آموزشی است، به‌طوری که رهبری تحول‌گرا و مشارکت بالاترین همبستگی را با نتایج آموزشی دارا بودند. این یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای توسعه رهبری  مبتنی بر تئوری اقیانوس آبی در مدارس قرار گیرد و بر اهمیت توجه به ابعاد مختلف رهبری در فرآیند نوآوری و بهبود آموزشی تاکید نماید. همچنین، پیشنهاد می‌شود که برنامه‌های آموزشی برای توسعه مهارت‌های رهبری مبتنی بر تئوری اقیانوس آبی با تمرکز بر تسهیل‌کننده‌ها و موانع طراحی گردد.