مدلسازی و پهنهبندی خطر زلزله با استفاده از مدل تاپسیس فازی(مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی گلستان
2 دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
3 دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
4
doi
چکیده
زلزله یکی از مهمترین مخاطرات محیطی بسیاری از شهرهای ایران به شمار میآید. در این رابطه، ارزیابی مکانی و ریزپهنهبندی آسیبپذیری لرزهای شهرها از الزامات اساسی در برنامهریزی کاهش اثرات زلزله محسوب میشود. در پژوهش حاضر، آسیبپذیری لرزهای کلانشهر کرمانشاه مورد بررسی قرار میگیرد. عبور سه خط گسلی مهم از مجاورت و داخل محدوده شهر کرمانشاه باعث زلزلهخیزی این منطقه شهری شده است. یکی از اقدامات اساسی به منظور کاهش آسیبپذیری شهر کرمانشاه نسبت به خطر زلزله ارزیابی و پهنهبندی لرزهای شهر میباشد تا از این طریق نسبت به برنامهریزیهای کاهش اثرات زلزله اقدام شود. در این زمینه از 11 متغیر موثر بر آسیبپذیری لرزهای شهر استفاده شد. این متغیرها عبارتند از: فاصله از گسلها، شیب، لیتولوژی، تراکم جمعیت، کاربری اراضی، تراکم مسکونی، شبکههای ارتباطی اصلی شهر، دسترسی به بیمارستانها، شعاع عملکردی ایستگاههای آتشنشانی، فاصله از تأسیسات خطرزا و دسترسی به فضاهای باز شهری. برای ترکیب این متغیرها از تکنیک تاپسیس فازی در بستر سیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شد. نتایج پژوهش نشاندهنده این است که در حدود 32 درصد از مساحت شهر کرمانشاه در کلاس آسیبپذیری زیاد و بسیار زیاد قرار گرفته است. محلات واقع در قسمتهای مرکزی شهر(هسته اولیه شهر) از آسیبپذیرترین محلات شهری کرمانشاه نسبت به مخاطره زلزله به شمار میآیند. در این زمینه عواملی مانند مجاورت با گسلهای حاشیه جنوبی شهر، تراکم بالای جمعیتی، تراکم بالای مسکونی، حاشیهنشینی، وجود بافت فرسوده شهری و فقدان یا کمبود شدید فضاهای باز شهری از جمله مهمترین دلایل آسیبپذیری بالای این محلات نسبت به زلزله محسوب میشوند.
