شناسایی پیشران‌های مؤثر بر مدیریت بحران در بافت مرکزی شهر شیراز با رویکرد پدافند غیرعامل

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
چکیده

وجود انواع آسیب‌ها و بلایای طبیعی و غیرطبیعی از زمان آغاز حیات بشر، او را به سمت کشف راه‌هایی به‌منظور کاهش آسیب‌های ناشی ازبلایای طبیعی و برنامه‌ریزی برای جلوگیری از آسیب بیشتر به زیرساخت‌ها و نیروی انسانی نموده‌است. بافت تاریخی در شهرهای ایران در زمینه مدیریت بحران، یکی از چالش‌های جدی دستگاه‌های متولی بوده‌است. شهر شیراز ، دارای بافت تاریخی- فرهنگی گسترده با عناصری بسیار ارزشمند است که در گذر ایام و به دلایل مختلف از جمله مشکلات کالبدی و ریزدانگی بافت، ناپایداری ساختمان‌ها، نداشتن زیرساخت‌های شهری مناسب از جمله دسترسی های کم عرض و ارگانیک ، نبود فضاهای باز به منظور استفاده اهالی در مواقع بحران، نداشتن فاضلاب و دیگر مشکلات اجتماعی و اقتصادی از نمونه های شاخصی است که ضرورت تمهیدات موثر در مدیریت بحران در آن آشکار است . این پژوهش با هدف شناسایی پیشران‌های مؤثر بر مدیریت بحران در بافت مرکزی شیراز با روش رویکرد ترکیبی (کیفی- کمی) انجام یافته است. ابتدا با استفاده از مطالعۀ پژوهش‌های صورت‌گرفته در زمینۀ مشکلات و راهکارهای بهبود بافت فرسوده و تاریخی، اقدام به استخراج معیارها و شاخص‌ها نموده و با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل در نرم‌افزار میک مک، مهم‌ترین معیارهای تأثیرگذار درحوزۀ مدیریت بحران در بافت مرکزی شهر، شناسایی گردید. از جملۀ این عوامل می‌توان به رعایت حریم آثار باستانی، کاربری وضع موجود، ریزدانگی قطعات، رعایت حریم قنوات و مسیل‌ها، قابلیت توسعۀ معابر، به عنوان اثرگذارترین معیارها به اشاره کرد سپس با توجه به رویکرد پدافند غیرعامل، راهکارهایی در جهت مدیریت بحران در نمونه موردی، ارائه شد.