بررسی ترکیبهای شیمیائی اسانس سرشاخه های هوایی گیاه Physospermum cornubiense (L.) DC. در منطقه قهرود کاشان

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده اسانس های طبیعی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 کارشناس ارشد شیمی و فنآوری اسانس، پژوهشکده اسانس های طبیعی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان -باغ گیاهشناسی کاشان

4 کارشناس ارشد شیمی و فنآوری اسانس، پژوهشکده اسانس های طبیعی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
چکیده

جنس "شوکران باغی"(Physospermum Cusson ex Juss.) متعلق به تیره چتریان (Apiaceae)، دارای گونه‌های داروئی و معطر بسیار ارزشمندی است که تاکنون بالغ بر 18 گونه از این جنس در جهان و یک گونه از ایران گزارش شده ‌است. در این تحقیق به‌منظور بررسی ترکیب‌های شیمیائی اسانس گیاه شوکران باغی در منطقه قهرود کاشان، سرشاخه‌های هوایی گیاه در دو مرحله قبل و بعد گل‌دهی در بهار سال 1390 جمع‌آوری، در شرایط آزمایشگاه خشک و به روش تقطیر با بخار همزمان با حلال آلی (SDE) اسانس‌گیری و شناسایی ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس با استفاده از دستگاه‌های گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل‌شده به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) انجام گرفت. نتایج نشان داد تعداد 25 ترکیب در اسانس گیاه در فاز گل‌دهی که به‌ترتیب: ژرماکرن-دی (88/52 درصد)، کاریوفیلن (73/7 درصد) و نونادکان (38/2 درصد) بودند و تعداد 18 ترکیب در اسانس مرحله قبل از گل‌دهی که به‌ترتیب ترکیب‌های: ژرماکرن-دی (11/42 درصد)، گاما-کادینن (54/5 درصد)، فیتول (79/4 درصد) و بتا-میرسن (61/3 درصد) از مهمترین مواد موثره اسانس و بیشتر متعلق به سسکوئی‌ترپن‌های هیدروکربنی بودند.