طراحی و اعتبار‌یابی الگوی مدرسه اجتماعی به عنوان کانون تربیتی محله

نویسندگان

1 مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 مدیریت آموزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران (نویسنده مسئول)

doi
https://doi.org/10.71588/eetj.2025.1225156
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مدرسه اجتماعی به‌عنوان کانون تربیتی محله انجام شد تا ساختار مفهومی مناسبی برای تعامل مدرسه با محله و ارتقای فرآیندهای آموزشی و تربیتی ارائه دهد. روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نوع تحقیق آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، از روش پدیدارشناسی استفاده شد و جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی و صاحب‌نظران حوزه آموزش و یادگیری بود که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. تعداد ۱۸ نفر تا دستیابی به اشباع نظری مورد مصاحبه قرار گرفتند و داده‌ها با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. در مرحله کمی، برای اعتبارسنجی الگو از روش توصیفی–پیمایشی استفاده شد و جامعه آماری شامل معلمان مدارس متوسطه دوم تهران در سال تحصیلی 1402–1401 بود. نمونه‌گیری در دو مرحله، ابتدا خوشه‌ای چندمرحله‌ای و سپس نمونه‌گیری متناسب با حجم انجام شد و حجم نمونه ۲۰۰ نفر برآورد شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته ۸۱ گویه‌ای با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت بود و اعتبار محتوایی آن توسط اساتید تأیید شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که الگوی مدرسه محله‌محور شامل چهار بعد اصلی رهبر آموزشی، فرهنگ محله‌محور، ساختار محله‌محور و معلم محله‌محور است و از نظر روایی متقاطع، پایایی مرکب و انسجام درونی از کیفیت و اعتبار مطلوب برخوردار است. نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل عاملی مؤلفه‌ها نشان داد که الگوی طراحی‌شده از نظر روایی متقاطع و پایایی مرکب دارای اعتبار و کیفیت لازم بوده و قابلیت استفاده به‌عنوان الگوی معتبر مدرسه محله‌محور را دارد.