بررسی نقش ویژگی‌های کالبدی ساختمان‌های آموزشی در مدت زمان تخلیه اضطراری هنگام حوادث

نویسندگان
nastaran poursalehi ID 1

1 دانشگاه تهران

doi
چکیده

جمعیت و تراکم زیاد انسانی در ساختمان مدارس سبب شده که اهمیت بررسی این فضاها از نظر تخلیه ایمن و فوری دانش ­آموزان در هنگام حادثه ضروری به نظر رسد. از این­ رو برای کاهش مدت‌زمان تخلیه در این­گونه فضاها به شبیه ­سازی تخلیه اضطراری نیاز است. بدین منظور، در این مقاله و چارجوب ارائه‌شده در آن به شبیه ­سازی تخلیه انسانی در یک­ مدرسه (از نقشه­ های تیپ سازمان ­نوسازی مدارس؛ با 2 ­طبقه و با شبیه ­سازی 345 نفر کاربر) به هنگام حادثه اقدام شد و بدین منظور از نرم‌افزار پس‌فایندر استفاده شد. مدت‌زمان تخلیه برای مدرسه یادشده 131 ثانیه حاصل شد. با توجه به آنکه ویژگی‌های کالبدی به‌عنوان یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر مدت‌زمان تخلیه مطرح است، از این‌رو در این پژوهش 2 عامل مهم کالبدی شامل ارتفاع و طول ساختمان ارزیابی شد. نتایج نشان داد که با افزایش ارتفاع ساختمان (3 طبقه کردن و رسیدن به 516 نفر کاربر) مدت‌زمان با افزایش 66 درصدی به 217 ثانیه رسیده که ناایمن است و با افزایش ارتفاع به 4 طبقه (687 نفر کاربر) این مقدار با افزایش 135 درصدی به 307.8 ثانیه می­رسد که وضعیت خطرناکی را رقم می‌زند. نصب دستگاه پله فرار جداگانه هم این مدت‌زمان را تنها تا 249.5 ثانیه پایین آورده که این مقدار هم در حاشیه امن قرار ندارد؛ اما افزایش طول ساختمان (با 515 نفر کاربر) با توجه به آن که بر خلاف افزایش ارتفاع ساختمان کمتر بر تراکم دانش ­آموزان به‌ویژه در راه‌پله اثر گذاشته، تأثیر به نسبت بیشتری (در مقایسه با گسترش عمودی ساختمان) در کاهش مدت‌زمان تخلیه اضطراری دارد (مدت‌زمان 178 ثانیه جهت تخلیه کامل). از این‌رو پیشنهاد می‌شود برای ایجاد ساختمان‌های ایمن در برابر حادثه در صورت امکان گسترش ساختمان از طول و به‌ شکل افقی باشد.

کلیدواژه‌ها
وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان، (1380).حفاظتساختمان‌هادربرابرحریق: مبحثسوممقرراتملیساختمان، تهران: انتشارات وزارت راه و شهرسازی، دفتر مقررات ملی ساختمان., وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان (1392).راهنمایمبحثسومحفاظتساختمان‌هادربرابرحریق، تهران، انتشارات وزارت راه و شهرسازی- دفتر مقررات ملی ساختمان., مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، (1389). آیین نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش(پیشنهادی)، تهران، انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن (نشریه شماره ض444 ، چاپ سوم)., بختیاری، سعید، مجید‌زمانی، سهیل، قاسم زاده، قاسم‌زاده، مسعود و تسنیمی، عباسعلی. (1389). راهنمای آیین‌نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش، تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن., Jevtić, R. B. [2015]. The simulation of sanitary objects evacuation: An example of hotel 'Radon' in Niška Banja.Tehnika, 70(3), 545-550., رضابیگی داورانی, عصمت، کیارسی، مریم و دانشی، سلمان (1398). علل و پیامدهای حوادث آتش‌سوزی در مدارس ایران طی مهروموم‌های 1376 تا 1397،نهمین کنگره بین‌المللی سلامت در حوادث و بلایا، تهران، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی., تقوایی، مسعود و جوزی خمسلویی، علی (1389). مدیریت بحران شهری و تخلیه اضطراری جمعیت در مدارس ناحیه 2 آموزشی کلانشهر اصفهان،مطالعات مدیریت شهری،دوره10, شماره 34 #g0063827-44 ., شمسی، آزاده، میر سعیدی، لیلا و فرخ زاد، کیوان. (1395).بررسی کارآیی راه‌های خروج ساختمان در تخلیه اضطراری آتش به روش تحلیل نرم‌افزاری (نمونه موردی: یک مدرسه در تهران)، نشریه معماری و شهرسازی ایران، شماره 12، 5-14., بشیری، مهسا و خواجه‌ای، سایما (1392). کاهش آسیب­پذیری زلزله و خطر آتش‌سوزی در خوابگاه‌های دانشجویی مطالعه­ی موردی: خوابگاه متأهلان دانشگاه شهید بهشتی،دوفصل‌نامه علمیوپژوهشی مدیریت بحران، شماره سوم، صص 15-25., فلاحی، علیرضا(1393). کاهش آسیب‌پذیری خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی در برابر آتش‌سوزی و زلزله،صفه،دوره 24،شماره  67; صص 77-100., Fahy, R. (2005). available data and input in to models, MD, Peacock, R. D. Kuligowski, E. D., Workshop on Building Occupant Movement During Fire Emergencies, NIST SP 1032, Gaithersburg, pages 62-67. fire.nist.gov/bfrlpubs/fire05/PDF/ f05023.pdf., Zhang, J., Song, W., & Xu, X. (2008). Experiment and multi-grid modeling of evacuation from a classroom.Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 387(23), 5901-5909., Shi, L., Xie, Q., Cheng, X., & Zhang, R.( 2009). Developing a data base for emergency evacuation model, Building and Environment, 44(8), Pages 1724-1729., Kucher, A., Krasnov, I., & Bromberg, Y. (1987).S. Patent No. 4, 640, 384. Washington, DC: U.S. Patent and Trademark Office.‏, Pauls, J. (1987). Calculating evacuation times for tall buildings.Fire Safety Journal, 12(3), 213-236., Sheeba, A. A., & Jayaparvathy, R. (2019). Performance modeling of an intelligent emergency evacuation system in buildings on accidental fire occurrence, Safety science, 112, 196-205., Gu, Z., Liu, Z., Shiwakoti, N., & Yang, M. (2016). Video-based analysis of school students’ emergency evacuation behavior in earthquakes, International journal of disaster risk reduction, 18, 1-11., Ding, N., Zhang, H., & Chen, T. (2017). Simulation-based optimization of emergency evacuation strategy in ultra-high-rise buildings.Natural hazards, 89(3), 1167-1184.‏, Li, W., Li, Y., Yu, P., Gong, J., Shen, S., Huang, L., & Liang, J. (2017). Modeling, simulation and analysis of the evacuation process on stairs in a multi-floor classroom building of a primary school.Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 469, 157-172., RIS, EndNote, Mendeley, BibTeX, APA, MLA, HARVARD, CHICAGO, VANCOUVER