طراحی و تدوین مدل بازآفرینی کسب وکارهای کوچک پس از بحران زلزله کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

پژوهش کیفی حاضر با­ هدف طراحی و تدوین مدل بازآفرینی کسب‌وکارهای کوچک پس از بحران زلزله­ آبان‌­ماه سال 1396 کرمانشاه، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و رهیافت نظام‌مند استراوس و کوربین انجام گرفت. به این منظور، به کمک نمونه‌گیری نظری و با بهره‌مندی از تکنیک‌های قضاوتی و گلوله‌برفی با 56 نفر از مالکان کسب‌وکارهای مختلف آسیب‌دیده و تخریب­‌شده شهری و روستایی و مسئولان دولتی مصاحبه عمیق نیمه‌ساختارمند انجام شد. حجم نمونه وابسته به اشباع نظری داده‌ها بود. به‌منظور سنجش روایی و رعایت ویژگی‌‌های کیفی پژوهش، اعتباربخشی، صحت و استحکام داده‌ها از معیارهای چهارگانه­ لینکُلن و گوبا نظیر قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال‌پذیری و تناسب، قابلیت اطمینان و ثبات و قابلیت تصدیق استفاده شده است. پایایی پژوهش هم با استفاده از فرمول پایایی هولستی محاسبه و 82 درصد به ­دست آمد. نتایج تحلیل محتوای داده‌ها طی 3 رویه کُدگذاری باز، محوری و انتخابی به شناسایی 555 کُد، 332 مفهوم و 58 مقوله منتج شد. در نهایت مدل پارادایمی بازآفرینی کسب‌وکارهای کوچک ارائه شد که در آن «بازآفرینی کسب‌وکارهای کوچک پس از بحران» به‌عنوان پدیده­ محوری متأثر از عوامل علّی پژوهش انتخاب شد. عوامل زمینه‌ای و مداخله‌گر به همراه پدیده­ محوری راهبردهای بازآفرینی را شکل دادند و پیامدهایی همچون پیامدهای اقتصادی، پیامدهای اجتماعی و فرهنگی، پیامدهای سیاسی و اداری شناسایی شدند. بر اساس یافته‌های پژوهش تقدّم و یا هم­زمانی بازآفرینی کسب‌وکارهای کوچک با سایر ابعاد بازسازی می‌تواند زمینه را برای استمرار معاش و کسب درآمد به‌دست بازماندگان از سانحه فراهم کرده و سبب تسریع در فرآیند بازسازی کالبدی و سایر ابعاد بازسازی شود.