بررسی پیکربندی فضاهای کارا با رویکرد تخلیه‌‌ ایمن ساختمان در هنگام حادثه (مطالعه موردی: خوابگاه دانشجویی)

نویسندگان
chiqiong liu ID 1
nastaran poursalehi ID 2
fengying he ID 3
taher alizadeh ID 4

1

2 دانشگاه تهران

3

4 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

doi
چکیده

در سال‌های اخیر گسترش مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌‌ها، رشد روزافزون تعداد دانشجویان و خوابگاه‌های دانشجویی را به دنبال داشته است. با توجه به تعداد زیاد دانشجویان در خوابگاه آتش‌‌سوزی و حادثه در این محیط‌‌ها به‌عنوان یک تهدید جدی به شمار می‌رود. در همین راستا اقدامات متعددی جهت محدودسازی و کاهش آسیب در محیط‌‌های خوابگاهی هنگام حادثه انجام‌شده که اقدامات سازه‌‌ای و غیر سازه‌ای را شامل می‌گردد. این اقدامات در ابتدا ایمنی را فراهم نموده و سپس پتانسیل محیطی را جهت تخلیه‌‌ی سریع (روز هنگام حادثه) ارتقا می‌‌دهد. لذا پژوهش‌‌های متعددی با شبیه‌‌سازی تخلیه‌‌ی اضطراری بر کاهش مدت‌زمان تخلیه متمرکزشده‌‌اند.‌‌ بدین منظور در این مقاله شبیه‌سازی تخلیه انسانی در خوابگاه دانشجویی بلوک 1 دختران دانشگاه شهید بهشتی (با شبیه‌‌سازی 178 دانشجو) هنگام حادثه در نرم‌افزار Pathfinder صورت پذیرفت. همچنین تحلیل عمق فیزیکی و عمق بصری با مبنا قرار دادن ورودی با نرم‌افزار Depth map جهت کاهش سلسه‌مراتب فضایی و دسترسی سریع‌‌تر، مورد سنجش قرار داده شد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که بهینه‌سازی مقدماتی خوابگاه با مبلمان و تجهیزات (اقدامات غیر سازه‌ای) شرط لازم برای ایمن‌‌سازی خوابگاه جهت تخلیه بوده، اما با توجه به تأثیر ناچیز آن در مدت‌زمان تخلیه (از 223.7 ثانیه به 219.8 ثانیه)، کافی نیست. ازاین‌رو بعد از بهینه‌‌سازی با مبلمان و تجهیزات، خوابگاه با دو روش بهینه‌‌سازی با مداخله‌‌ی سازه‌‌ای (احداث پله‌‌ی اضطراری با دو درب خروج) و کاهش جمعیت استفاده‌‌کنندگان نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. درروش اول با مداخله‌‌ی سازه‌‌ای، مدت‌زمان تخلیه از 219.8 ثانیه به 150.5 ثانیه کاهش یافت و در روش دوم نیز با کاهش جمعیت استفاده‌‌کنندگان در طبقات دوم و سوم از 4 نفر به 3 نفر، زمان تخلیه از 219.8 ثانیه به 178.8 ثانیه- کاسته شد که به‌عنوان روشی کم‌‌هزینه‌‌تر پیشنهاد گردید. در پایان نیز روشی جهت کارا نمودن ساختمان خوابگاه با توجه به پیکربندی فضایی جهت تخلیه اضطراری ارائه شد.

کلیدواژه‌ها
فلاحی علیرضا، (1393)، کاهش آسیب­پذیری خوابگاه­های دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی در برابر آتش‌سوزی و زلزله، صفه،دوره 24،شماره67؛ صص 77-100., Zheng, X., Zhong, T., & Liu, M., (2009) “Modeling Crowd Evacuation of a Building Based on Seven Methodological Approaches”, Building and Environment 44.3, pp. 437– 445, Von Neumann, J. (1966). Theory of Self- Reproducing Automata. University of Illinois Press., Kneidl A, Thiemann M, Borrmann A, Ruzika S, Hamacher HW, Köster G, Rank E (2010). Bidirectional Coupling of Macroscopic and Microscopic Approaches for Pedestrian Behavior Prediction, In: Proceedings of the 5th International Conference on Pedestrian and Evacuation Dynamics, Gaithersburg, MD USA, 2010., Daoliang, Z., Lizhong, Y., & Jian, L. (2006) “Exit dynamics of occupant evacuation in an emergency”, Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, No. 363(2), pp. 501-511., میر سعیدی، لیلا و آزاده شمس، (۱۳۹۶)، تبیین عوامل مؤثر بر تخلیه اضطرارى ساختمان در آتش­سوزى،فصلنامه دانش پیشگیری و مدیریت بحران 8 (1)، دوره هشتم، شماره اول، صص 43-53., Korhonen, T.: Fire Dynamics Simulator with Evacuation: FDS+Evac, Technical Reference and User’s Guide (FDS 6.1.0, Evac 2.5.0, draft), VTT Technical Research Centre of Finland, 2014., Helbing, D., Farkas, I., Molnár, P., and Vicsek, T., “Simulating of Pedestrian Crowds in Normal and Evacuation Situations”, Pedestrian and Evacuation Dynamics, Schreckenberg, M. and Sharma, S.D. (eds.), Springer, Berlin, 2002, pp. 21–58., Helbing, D., and Molnár, P., “Social force model for pedestrian dynamics”, Physical Review E 51:4282–4286 (1995)., Grigoraş z. c (2014), analysing the human behavior in a fire drill. comparison between two evacuation software: fds+evac and pathfinder, international scientific conference cibv 2014 7-8 november 2014, braşov., Li, D., & Han, B. (2015). Behavioral effect on pedestrian evacuation simulation using cellular automata. Safety science, 80, 41-55.‏, Werner, T., and Helbing, D., “The social force pedestrian model applied to real life scenarios”, Pedestrian and Evacuation Dynamics – Proceedings of the Seconnd International Conference, University of Greenwich, London, 2003, pp. 17–26., Lei, W., Li, A., Gao, R., & Wang, X. (2012). Influences of exit and stair conditions on human evacuation in a dormitory. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 391(24), 6279-6286.‏, Turner, A. (2001, May). A program to perform visibility graph analysis. In Proceedings of the 3rd Space Syntax Symposium, Atlanta, University of Michigan (pp. 31-1).‏, پورمند حسنعلی،طباطبایی ملاذی فاطمه. (1394). الگوی پنهان حاکم بر نظام استقرار فضایی در مسکن ایرانی-اسلامی (بررسی موردی خانه رسولیان یزد)،پژوهش­های معماری اسلامی، دوره ۳، شماره ۴، صص 1-17., Griz, C & L, Amorim (2015), when luxury is necessary, Apartment projects in Recife – Brazil, Proceedings of the 10th International Space Syntax Symposium, London., Bustard W (1997). Space Evolution and Function in the Houses of Chaco Canyon, Proceedings of the 1th International Symposium on Space Syntax, London., وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان، (1380)، حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق: مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، تهران: انتشارات وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان., وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان، (1392) راهنمای مبحث سوم حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق، تهران: انتشارات وزارت راه و شهرسازی، دفتر امور مقررات ملی ساختمان., مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، (1389). آیین‌نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش (پیشنهادی)، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، نشریه شماره 444، چاپ سوم., بختیاری، سعید؛ زمانی، مجید؛ قاسم‌زاده، سهیل؛ تسنیمی، مسعود، (1389). راهنمای آیین‌نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، نشریه شماره 445، چاپ دوم., Hillier, B. & Hanson, J. (1984), The Social Logic of Space, Cambridge University Press: Cambridge. pp. 108, نظرپور، محمدتقی؛ حیدری، احمد و سلیمی، مرضیه. (1397). تأثیر پیکربندی فضایی خوابگاه‌های دانشجویی بر ترجیحات فضایی دانشجویانمعماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 11(25)، صص 209-223., Zhang, T., Hua, W., & Xu, Y. (2019). “Seeing” or “Being Seen”: Research on the Sight Line Design in the Lion Grove Based on Visitor Temporal–Spatial Distribution and Space Syntax. Sustainability, 11(16), 4348., S. Fire Administration. (USFA). (2007). Firefighter Fatalities in the United States in 2007. By U.s. Department of Homeland Security, Federal Emergency Management Agency., (n.d.). (2014). Campus and Dorm Fires. Retrieved from NFPA Safety Information. By Tracy Golinveaux., Flynn, J. (2009). Structure Fires in Dormitories, Frater-nities, Sororities, and Barracks. Quincy, MA: NFPA., Nazarpour, M. T. (2013). The Effect of Physical Space of Student Dormitories on General Health of Students, Faculty of Architecture and Urban Development, Shahid Beheshti University, Ph.D., 2013. (In Persian)., Ronchi, E., & Nilsson, D. (2014, February). Modelling total evacuation strategies for high-rise buildings. In Building Simulation (Vol. 7, No. 1, pp. 73-87). Springer Berlin Heidelberg., RIS, EndNote, Mendeley, BibTeX, APA, MLA, HARVARD, CHICAGO, VANCOUVER