فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد جمعیت و ملاحظات اقتصادی دو محدودیت اصلی شهرها هستند که پیامدهای متعددی ازجمله رشد عمودی و توسعه فزاینده فضاهای زیرزمینی را به ارمغان آورده‌اند. نقش‌ها، عملکردها و ظرفیت‌های فراوانی را می‌توان برای فضاهای زیرزمینی برشمرد. عدم تملک زمین، مصونیت و امکان تداوم خدمات زیرساخت‌ها، انتقال برخی از کاربری‌های ناسازگار با محیط شهری به زیر سطح زمین، کاهش مصرف انرژی، کاهش آلودگی محیط‌زیست، بهره‌برداری درزمینه دفاع غیرنظامی و موارد متعدد دیگر از مزایای فضاهای زیرزمینی است که به جهت استقرار در عمق زمین، برای آن‌ها ایجاد می‌شود. در این پژوهش، با بهره‌گیری از روش کیو (Q) نخست بر پایه‌ نتایج پژوهش‌های مرتبط با موضوع فضاهای زیرزمینی، تاب‌آوری و تجزیه­وتحلیل فضای گفتمانی موجود، شناخت جامعی از نقش توسعه فضاهای زیرزمینی در تاب‌آوری شهرها به دست آمد؛ سپس، با بهره‌گیری از مشارکت متخصصان، دیدگاه‌های مختلف در این زمینه شناسایی و دسته‌بندی شد تا ازاین‌رو گامی فراتر از مجموعه تحلیل‌های ارائه‌شده پیش رو بگذارد. یافته‌های پژوهش بر پایه‌ تحلیل عاملی کیو، بیانگر چهار رویکرد درزمینه‌ نقش توسعه فضاهای زیرزمینی در تاب‌آوری شهرها است. رویکرد اول بیانگر تداوم خدمات؛ رویکرد دوم، امداد و نجات؛ رویکرد سوم، ایمنی و امنیت شهری و رویکرد چهارم حفاظت از محیط‌زیست است. درواقع طی این پژوهش ظرفیت‌های موجود در فضاهای زیرزمینی در راستای افزایش میزان مقاومت و بازگشت‌پذیری شهرها در برابر انواع تهدیدات و حوادث تعیین می‌شود.