ظرفیت‌سازی جوامع محلی در مدیریت بحران اجتماع‌محور: بررسی نقش عوامل فرهنگی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

3 دانشگاه علوم پزشکی تهران

doi
چکیده

پژوهش حاضر به­منظور ظرفیت‌سازی جوامع محلی در مدیریت بحران اجتماع‌محور با رویکرد فرهنگی در استانداری استان کرمان انجام شد. روش این پژوهش برحسب هدف، کاربردی و برحسب نوع داده‌ها آمیخته است. ارائه الگو به روش کیفی فراترکیب انجام شده؛ بدین‌صورت که با استفاده از روش فراترکیب 106 مقاله حوزه مدیریت بحران بررسی و با کمک تحلیل محتوا، ابعاد و کدهای مربوطه استخراج و میزان اهمیت و اولویت هر یک به کمک روش کمی آنتروپی شانون تعیین شد. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه کارکنان استانداری استان کرمان هستند، که از طریق فرمول کوکران، تعداد 126 نفر انتخاب و پرسشنامه تحقیق بین آن‌ها توزیع شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی تأییدی با نرم‌افزار اسمارت پی­ال­اس (نسخه 2) مورد استفاده قرار گرفت. طبق یافته‌های تحقیق، شاخص‌های استخراجی از مقالات در سه بعد قبل از بحران (آموزش و آگاهی، سرمایه اجتماعی و فرهنگی، مشارکت نظری، سرمایه معنوی) حین بحران (مشارکت عملی، ارتباطات، مدیریت احساسات مردم) و پس از بحران (خاطرات جمعی، مشارکت اجتماعی، رسانه جمعی و هویت­بخشی) دسته‌بندی ‌شده‌اند. در این میان، ابعاد قبل، حین و پس از بحران به ترتیب 99، 98 و 98 درصد از تغییرات الگوی مدیریت بحران اجتماع‌محور با رویکرد فرهنگی را تبیین می‌کنند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نیز نشان داد که تمامی مؤلفه‌ها و شاخص‌های مدل پژوهش با اطمینان 99 درصد مورد تأیید قرار گرفتند. در مرحله سوم پژوهش به‌منظور اولویت‌بندی مؤلفه‌ها و شاخص‌های پژوهش از روش سوآرا استفاده و مؤلفه­ها و شاخص‌های پژوهش اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد مؤلفه‌های آموزش عمومی، مشارکت عملی و مشارکت اجتماعی به ترتیب با اوزان نهایی 0.42، 0.35، 0.27 رتبه­های اول تا سوم را دارا هستند.