بررسی اسنادی عملکرد آستان قدس رضوی در هشت سال جنگ تحمیلی؛ پشتیبانی، تبلیغات، اعزام نیرو، ایثارگری
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 بیناد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس تهران، دانشنامه استانی دفاع مقدس
doi
10.22034/irs.2023.185973چکیده
از جنگ جهانی نخست به این سو دیگر تقریباً هر جنگی را میتوان با عبارت «جنگ تام» توصیف کرد چرا که جنگ به میدان نبرد محدود نمانده و تمام ظرفیتهای نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیتی یک کشور را به خود مشغول میدارد. جنگ هشتساله ایران و عراق نیز بهخصوص برای طرف ایرانی یک «جنگ تام» به شمار میآمد. آستان قدس رضوی یکی از نهادهای مذهبی- اجتماعی- اقتصادی ریشهدار در کشور بود که به سهم خود در جنگ تحمیلی هشتسالة نقشآفرینی کرد. مسئله اصلی این مقاله بررسی زوایا و ابعاد مختلف نقشآفرینی سازمانی این نهاد در طول هشت سال جنگ تحمیلی از خلال اسناد میباشد. بر این مبنا مقاله حاضر با اتکا بر رهیافتی توصیفی- تشریحی و با اتکا بر اسناد آرشیوی و مصاحبههای تاریخی شفاهی منتشرنشده درپی پاسخگویی به مسئله اصلی خود برآمده است. با اتکا بر دادههای اسنادی، نقشآفرینی آستان قدس رضوی در جنگ تحمیلی الگویی متشکل از پنج مقولة اصلی «پشتیبانی جنگ»، «تبلیغات و سازماندهی و اعزام نیرو»، «امور مهاجرین جنگی و بازسازی»، «تشکیل دفتر جبهه و جنگ» و نهایتاً «ایثارگری» است که باز این مجموعه بهنوبهخود مشتمل بر نُه زیرمقوله میباشد.
