تبعید روحانیون مبارز استان همدان در دوران انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تاریخ، گرایش تاریخ معاصر، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران و همدان‌شناس، مدیر پژوهش و کارشناس اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی مدیریت غرب کشور (همدان).

doi
10.22034/irs.2023.187093
چکیده

در نهضت اسلامی به رهبری آیت­ الله خمینی، روحانیون همدان از همان آغاز نهضت (1341) تا دستگیری و بازداشت وی و مهاجرت علما به تهران و تبعید امام خمینی از ایران و ورود به عراق با ایجاد دالان ارتباطی انقلابیون با آیت­الله خمینی نقش بارزی داشتند. به سبب این فعالیت­ها روحانیون همدان در روند انقلاب اسلامی بازداشت، دستگیر و زندانی شدند و در آستانة پیروزی انقلاب به نقاط دورافتاده کشور تبعید گردیدند. مسئله این مقاله بررسی علل تبعید، میزان تأثیرگذاری فعالیت‌های سیاسی - اجتماعی روحانیون تبعیدشدة همدان علیه رژیم و فرجام کار آنها است. شیوه تحقیق در این پژوهش توصیفی - تحلیلی است که با بهره­گیری از منابع آرشیوی- کتابخانه­ای و تاریخ شفاهی انجام شده­است. فرضیه مقاله این است که ارتباط معناداری بین اقلیم، عقاید، فعالیت‌های تبعیدیان، میزان تأثیرگذاری و مقبولیت اجتماعی در زیستگاه بومی و محل اقامت اجباری آنها وجود دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فعالیت و عقاید سیاسی- اجتماعی و مذهبی روحانیون مبارز توأم با مقبولیت عامه با انتخاب تبعیدگاه‌های آنان ارتباط داشته که معمولاً محل تبعید ازنظر اقلیم زندگی و فعالیت‌های آنان، دقیقاً مقابل وضعیت قبلی تبعیدشدگان بوده است.