بررسی کمیت و کیفیت اسانس گیاه دارویی L. Satureja mutica در فصول مختلف رشد در استان خراسان شمالی

نویسندگان
حسین کمالی ID 1
پیمان فیضی ID 2
آمنه محمدی ID 3
مهدی ایمانی ID 4
علی اکبر عامری ID 5

1 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات فراوردههای منابع طبیعی و گیاهان دارویی -دانشگاه علوم پزشکی خراسان -بجنورد

2 استاد یار -مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی خراسان شمالی -بجنورد

3 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات فراورده های منابع طبیعی و گیاهان دارویی -دانشگاه علوم پزشکی خراسان -بجنورد

4 مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی خراسان شمالی -بجنورد

5 استادیار -مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی خراسان شمالی -بجنورد

doi
چکیده

اسانس گیاه دارویی مرزه (Satureja mutica L.) متعلق به تیره نعناعیان در صنایع مختلف دارویی، آرایشی و بهداشتی کاربرد فراوان دارد. در این تحقیق به‌منظور دستیابی به‌کمیت و کیفیت بهینه اسانس گونه Satureja mutica، در زمان‌های مختلف برداشت، سرشاخه‌های هوایی گیاه در دوره‌های مختلف رشد گیاه (1391) جمع‌آوری و پس از خشک شدن به روش تقطیر با بخار آب اسانس‌گیری و جهت آنالیز و شناسایی مواد موثره اسانس از دستگاه GC-MS استفاده شد. نتایج نشان داد بالاترین بازده اسانس به‌ترتیب مربوط به فصول تابستان (78/3 درصد) و بهار (26/3 درصد) گزارش شد و دو ترکیب گاماترپینن و تیمول عمده ترکیبات اسانس بهاره و ترکیبات کارواکرول و پارا-سیمن عمده ترکیبات اسانس پاییزه گزارش گردید، یافته‌های این بررسی نشان داد که اسانس تابستانه در فاز گلدهی گیاه از کمیت و کیفیت بهینه اسانس برخوردار است و این موضوع در تایید استفاده و برداشت سنتی گیاه و سپس تأثیرپذیری بیشتر آن قابل بحث است.

کلیدواژه‌ها
اسانس, تیمول, کارواکرول, مرزه, پارا-سیمن, زمان برداشت