ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی قابل شرب روستایی با استفاده از تحلیلهای زمین آمار و سامانه اطلاعات جغرافیایی - مطالعه موردی: شهرستان اردبیل
نویسندگان
1 دانشیار برنامه ریزی روستایی و شهری ، دانشکده دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران
2 مربی سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه برنامه ریزی روستایی و شهری ، دانشکده دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ، ایران
doi
10.22131/sepehr.2023.562131.2906چکیده
بررسیهای کیفی آب با توجه به پیشرفتهای اخیر گسترش پیدا کرده و مسائل مربوط به آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی را نیز شامل میشود. در حال حاضر تغییر دائمی کیفیت آب زیرزمینی به خصوص در زمینه شرب و شور شدن منابع آب خطری جدّی در راه توسعه روستاهای کشور محسوب می شود. متأسفانه بسیاری از مردم بهدلیل قابل رؤیت نبودن آبهای زیرزمینی، در مورد اهمیت آنها و آثار زیانبار آلودگی محیط بر منابع آب زیرزمینی آگاهی کافی ندارند. در این پژوهش کیفیت آب زیرزمینی قابل شرب روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل با استفاده از مدلهای تصمیمگیری چندمعیاری و آمار فضایی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی بررسی شده است. کیفیت منابع آب زیرزمینی شهرستان اردبیل از لحاظ شرب با استفاده از پارامترهای EC، pH، SO4-،Cl- ،Na ، TH و TDS مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی اقدام به تولید نقشه موضوعی کیفیت آب زیرزمینی شد. در این تحقیق از روش درونیابی کریجینگ برای بهدست آوردن توزیع فضایی پارامترها و روش وزندهی جمعی ساده برای وزندهی و رتبهبندی لایهها استفاده شده است. در نهایت با توجه به نقشه نهایی کیفیت، میتوان اظهار داشت که تقریباً 36 درصد معادل 88 کیلومترمربع آب زیرزمینی بخش مرکزی شهرستان اردبیل از لحاظ شرب در حد مطلوب واقعشده که در قسمت جنوبی نقشه کلی قرار گرفته است. کیفیت پایین نیز مربوط به قسمت شمالی و شمال شرقی میشود که معادل 46 درصد منطقه یا 112 کیلومترمربع است. همچنین بین تراکم جمعیت و تراکم چاههای عمیق و نیمهعمیق موجود در سطح شهرستان و افت کیفیت رابطه مستقیمی وجود دارد.