بررسی عوامل موثر بر انتخاب حسابرس با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین

doi
چکیده

حسابرس به ‌عنوان یک مکانیزم مهم نظارتی بر مسائل نمایندگی ناشی از عدم تقارن اطلاعات بین مدیران و سهام‌داران عمل می‌کند و منجر به اطمینان بخشی صورت‌های مالی می‌گردد. بنابراین انتخاب حسابرس از اهمیت بالایی برخوردار است. از این‌رو، این پژوهش درصدد است عوامل موثر بر انتخاب حسابرس را بررسی نماید. برای دستیابی به این هدف، از گزارش‌های سالانه و یادداشت‌های توضیحی همراه منتشره در سامانه ناشران کدال با نمونه‌ای از ١٦٨ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 6 ساله از 1396 تا 1401 استفاده شده است و داده‌ها با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین مورد تجزیه و تحلیل قرار‌گرفته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که الگوریتم‌های یادگیری ماشین توان بالایی در پیش‌بینی عوامل موثر بر فرآیند انتخاب حسابرس دارند و از بین عوامل مربوط به ویژگی‌های صاحبکار و کمیته حسابرسی به ترتیب متغیر‌های کیفیت گزارشگری مالی، نقد شوندگی سهام، تمرکز مالکیت و دوره تصدی کمیته حسابرسی بیشترین تاثیر را بر انتخاب حسابرس دارند و تاخیر در گزارش حسابرس از بین ویژگی‌های حسابرس، نسبت به دیگر ویژگی‌ها بر انتخاب حسابرس تاثیر‌گذار است. همچنین رقابت در بازار محصول تاثیر معناداری بر انتخاب حسابرس ندارد. از این رو می‌توان نتیجه گرفت که انتخاب حسابرس تحت تاثیر عوامل بسیاری است که مهم‌ترین عوامل مربوط به طرف تقاضای خدمات حسابرسی است. مالکان و سهام‌داران از طریق هیئت‌ مدیره و کمیته حسابرسی با تقاضا برای خدمات حسابرسی ‌صورت‌های مالی به نظارت بر عملکرد مدیران می‌پردازند. بنابراین ویژگی‌های نظام راهبری شرکتی می‌تواند در انتخاب حسابرس تاثیر با اهمیتی داشته باشد.